FanPage FacebookKanał YouTube

Żyrardów

Żyrardów - ogólna charakterystyka

 Zachęcamy do odwiedzenia tego tętniącego życiem miejsca pełnego zabytkowych obiektów oraz uroczych zakątków. Żyrardów to doskonałe miejsce na spędzenie weekendu z dala od miejskiego zgiełku, to miasto z duszą, którego magnetyzmowi trudno się oprzeć. Powszechnie uważa się, iż zabytkowe centrum Żyrardowa jest jedynym w Europie, zachowanym w całości, zespołem urbanistyczno-architektonicznym miasta przemysłowego przełomu XIX i XX wieku.

Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie. Panorama XIX-wiecznej osady fabrycznej. Obraz został namalowany w 1899 r.

Na osadę fabryczną składa się osiedle murowanych z czerwonej cegły domów dla robotników, dzielnica willowa dla kadry kierowniczej i właścicieli fabryki, a także szereg budynków użyteczności publicznej - kościoły, szkoły, przedszkole, szpital, resursa, dom kultury, a także pralnia i łaźnia miejska. Regularna siatka ulic, dużo zieleni, wyraźny podział na część mieszkaniową oraz przemysłową – to najbardziej charakterystyczne elementy XIX-wiecznego Żyrardowa, stanowiące o rzeczywistym spełnieniu postulatów idealnego miasta przemysłowego przełomu wieków. W gminnej ewidencji zabytków widnieje na ten moment ponad 300 obiektów, a ochroną konserwatorską objęto obszar o powierzchni około 70 ha.

Atrakcja turystyczna w Żyrardowie. Willa fabrykanta Karola Dittricha została wybudowana w latach 1885 – 1890 w stylu neorenesansowym. Obecnie willa jest siedzibą Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie.Gościnny Żyrardów zaprasza na spacer pomiędzy urokliwymi XIX-wiecznymi kamieniczkami, postindustrialnymi budynkami zabytkowej osady fabrycznej, które zachowały w 95% swą pierwotną funkcję do dziś, a także po historycznym parku im. Karola Augusta Dittricha. Zachęcamy do odwiedzenia kompleksu sportowo-rekreacyjnego Aqua Żyrardów, do skorzystania z oferty wygodnych obiektów noclegowych, eleganckich restauracji i nastrojowych kafejek. W mieście funkcjonuje kino, Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, letni amfiteatr oraz kilka placówek kulturalnych. Liczne koncerty, wystawy, Europejskie Dni Dziedzictwa, Europejskie Integracje Muzyczne dopełniają bogatą ofertę kulturalną, w której każdy, zależnie od zainteresowań i nastroju, znajdzie coś interesującego dla siebie.

Zespół Zabytkowej Osady Fabrycznej Osada Fabryczna w Żyrardowie otrzymał prestiżowe nagrody, w tym m.in.:

  • Certyfikat Polskiej Organizacji Turystycznej w konkursie „Turystyczny Produkt Roku 2010”
  • Tytuł „Najlepsza Europejska Destynacja Turystyczna EDEN 2011”

 

POŁOŻENIE i DOJAZD

Miasto Żyrardów leży w centrum Polski, na południowo-zachodnim krańcu województwa mazowieckiego, w odległości 45 km od Warszawy i 90 km od Łodzi. Centralna lokalizacja sprawia, że miasto znajduje się w pobliżu przecięcia najważniejszych szlaków komunikacyjnych w Polsce.

Mapa dojazdu do Żyrardowa. Przez miasto przebiega linia kolejowa, droga krajowa nr 50 oraz droga wojewódzka nr 719.Połączenie samochodowe:

Przez Miasto Żyrardów przebiega:

  • Droga krajowa nr 50 Ciechanów-Ostrów Mazowiecki (trasa: Ciechanów, Płońsk, Wyszogród, Sochaczew, Wiskitki, Żyrardów, Mszczonów, Pniewy, Grójec, Góra Kalwaria, Mińsk Mazowiecki, Łochów, Ostrów Mazowiecki);
  • Droga wojewódzka nr 719 Warszawa-Kamion (trasa: Warszawa, Pruszków, Milanówek, Grodzisk Mazowiecki, Żyrardów, Puszcza Mariańska), prowadząca dalej w kierunku Łodzi.

W pobliżu Miasta Żyrardów przebiega:

  • Droga krajowa nr 8 Kudowa Zdrój-Budzisko, która stanowi Polski odcinek międzynarodowej trasy szybkiego ruchu E-67; przebiega przez terytorium pięciu województw: podlaskiego, mazowieckiego, łódzkiego, wielkopolskiego, dolnośląskiego (trasa: Kudowa-Zdrój, Duszniki-Zdrój, Kłodzko, Łagiewniki, Wieruszów, Wieluń, Osjaków, Bełchatów, Piotrków Trybunalski, Tomaszów Mazowiecki, Rawa Mazowiecka, Radziejowice, Mszczonów, Janki, Warszawa, Ostrów Mazowiecki, Białystok, Augustów, Suwałki, Budzisko).

Dużą szansą na poprawę dostępności komunikacyjnej jest budowa autostrady A2 Berlin – Moskwa oraz węzła ze zjazdem na terenie pobliskiej Gminy Wiskitki.

 

Połączenia kolejowe:

Dojazd możliwy jest za sprawą I linii kolejowej w Królestwie Polskim tzw. Drogi Żelaznej Warszawsko-Wiedeńskiej.

Do Żyrardowa można dojechać:

  • Pociągiem podmiejskim (osobowym), obsługiwanym przez spółkę Koleje Mazowieckie (najwięcej połączeń na trasie Warszawa-Skierniewice z przystankami w: Piastowie, Pruszkowie, Brwinowie, Milanówku, Grodzisku Mazowieckim, Jaktorowie, Międzyborowie, Żyrardowie, Suchej Żyrardowskiej, Jesionce, Radziwiłłowie, Skierniewicach Rawce, Skierniewicach. Żyrardów ma również połączenia m.in. z Tłuszczem, Otwockiem, Dęblinem). Podróż z Warszawy Śródmieście do Żyrardowa trwa ok. 50 minut.
  • Pociągiem pośpiesznym (TLK), obsługiwanym przez spółkę PKP Intercity, podróż do Żyrardowa z Warszawy trwa 30 min., natomiast z Łodzi ok. 50 min. Najczęstsze połączenia są na trasie Warszawa-Łódź z przystankami w Grodzisku Mazowieckim, Żyrardowie, Skierniewicach, Koluszkach, Piotrkowie Trybunalskim, Radomsku, Częstochowie, Zawierciu, Ząbkowicach i Strzemieszycach Południowych. Ponadto można tu dojechać m.in. z Białegostoku, Katowic i Wrocławia.
  • Pociągiem przewozów regionalnych, obsługiwanym przez spółkę InterRegio, który kursuje na odcinku Łódź – Warszawa, z przystankami w Koluszkach, Skierniewicach, Żyrardowie.


Połączenia autobusowe:

Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Żyrardowie (PKS Żyrardów) obsługuje lokalne, regionalne oraz krajowe połączenia, do takich miejscowości jak m.in.: Rawa Mazowiecka, Warszawa, Bydgoszcz, Włocławek, Płock, Sierpc, Radom, Sochaczew, Skierniewice, a także pobliskich gmin m.in.: Radziejowic, Bolimowa, Mszczonowa, Guzowa, Puszczy Mariańskiej, Wiskitek oraz Miedniewic. Spółka, wykorzystując 70 pojazdów, realizuje także przewozy wycieczek turystycznych szkolnych, pielgrzymek, przejazdów kolonijnych, w tym krajowych i zagranicznych.

Autobusami PKS Żyrardów można dojechać do takich miejscowości jak:

Adamowice, Aleksandrów, Badów, Bednary, Biała Rawska, Bobrowce, Bolimów, Brzeziny, Chroboty, Gąbin, Guzów, Halinów, Kamion, Korytów, Kowiesy, Łąck, Miedniewice, Mszczonów, Nowe Kozłowice, Osuchów, Oryszew, Piekary, Płock, Popielarnia, Puszcza Mariańska, Radziejowice, Słabomierz, Skierniewice, Studzieniec, Sochaczew, Szymanów, Teresin, Waleriany, Wiskitki, Wręcza, Zdwórz.

Do góry

Żyrardów - historia i zabytki

Powstanie i rozwój Żyrardowa wiąże się z lokalizacją na tym terenie na początku XIX w. fabryki lniarskiej. Nazwa miasta pochodzi od nazwiska utalentowanego francuskiego inżyniera Filipa de Girarda, pierwszego technicznego dyrektora zakładu, a zarazem wynalazcy maszyny do mechanicznego przędzenia lnu, którą po raz pierwszy zastosowano właśnie w żyrardowskiej fabryce.

Atrakcją turystyczną Mazowsza jest zabytkowa osada fabryczna w Żyrardowie, na którą składają się m.in. budynki dawnych Zakładów Lniarskich.

Okres największego rozwoju i rozbudowy Żyrardowa przypada na drugą połowę XIX w., kiedy to żyrardowska fabryka trafiła w ręce dwóch niemieckich przemysłowców – Karola Hiellego i Karola Augusta Dittricha. To za ich sprawą fabryka w krótkim czasie stała się jednym z największych i najnowocześniejszych zakładów lniarskich ówczesnej Europy. Dzięki nowym właścicielom, wokół fabryki, na pow. 36 ha, powstała też bardzo skrupulatnie zaprojektowana osada fabryczna dla robotników i kadry kierowniczej fabryki, kościoły, szkoły, przedszkole, szpital, resursa, dom kultury "Ludowiec", a nawet pralnia i łaźnia miejska. Ten zabytkowy kompleks obejmuje centralną część miasta o powierzchni ok. 70 ha.

Atrakcja turystyczna Mazowsza. Budynek Resursy przed rewitalicją. Obiekt pełnił fukcję kulturalną dla wysoko postawionych urzędników i kierowników Zakładów Lniarskich w Żyrardowie.Osadę charakteryzuje zarówno specyficzny porządek urbanistyczny, jak i różnorodność form i stylów architektonicznych. Wynika to ze zróżnicowania narodowościowego mieszkańców ówczesnego Żyrardowa. W fabryce pracowali Polacy, Niemcy, Czesi, Żydzi, Anglicy, Szkoci i Irlandczycy.

Jedną z ważniejszych dat w dziejach Żyrardowa i historii Polski był 23 kwietnia 1883 r. Tego dnia miał miejsce pierwszy masowy strajk na ziemiach polskich - 245 robotnic żyrardowskiej fabryki lniarskiej nie przystąpiło do pracy na znak protestu przeciw ciężkim warunkom pracy i niskiemu wynagrodzeniu. Postulowały m.in. o godne traktowanie kobiet przez przełożonych i zakaz zatrudniania w fabryce dzieci. Było to jednocześnie największe masowe wystąpienie robotnicze, ponieważ do protestujących szpularek dołączyli inni pracownicy fabryki (ok. 8 tys. osób). Po pięciodniowym proteście dyrekcja przystała na większość robotniczych postulatów. W celu upamiętnienia tych wydarzeń, każdego roku podczas Europejskich Dni Dziedzictwa Stowarzyszenie Fabryka Feniksa organizuje rekonstrukcję, tego historycznego zrywu, w postaci ulicznej inscenizacji.

Żyrardów jest jedną z osad robotniczych, które budowano według projektów tzw. „miast idealnych”, czy "miast ogrodów". Dzięki temu miasto można zaliczać do grona jednego z najważniejszych osiągnięć europejskiej urbanistyki drugiej połowy XIX wieku.

Atrakcja turystyczna na Mazowszu - Ochronka w Żyrardowie -przedszkole dla dzieci pracowników fabryki powstało w w 1875 r. jako jedne z pierwszych tego typu placówek w Królestwie Polskim.Po 1990 r. widoczny był powolny proces upadku Zakładów Przemysłu Lniarskiego im. Rewolucji 1905 r. (na początku XIX w. Fabryka Wyrobów Lnianych, a potem przez wiele minionych dziesięcioleci Fabryka Wyrobów Płóciennych Hiellego i Dittricha, Zakłady Żyrardowskie Hiellego i Dittricha, aż wreszcie Państwowe Zakłady Włókiennicze nr 1 w Żyrardowie), które przeszły pod zarząd syndyka masy upadłościowej. Na bazie zamykanego przedsiębiorstwa powstały Zakłady Lniarskie S.A., które po początkowych sukcesach również napotkały kłopoty finansowe. W 1997 r. nastąpiło ogłoszenie upadłości i wyprzedaż majątku przedsiębiorstwa. Również wraz z początkiem XXI w. zostały zamknięte Zakłady Przemysłu Odzieżowego "Poldres". Istniejące w latach 60-tych XX w. laboratorium lniarskie, zmieniło nazwę na Centralny Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Przetwórstwa Lnu i ostatecznie zakończyło działalność naukową w 2002 r. Dwa lata później w 2004 r. żyrardowska "Stella" również ostatecznie zaprzestała produkcję wyrobów pończoszniczych. W chwili obecnej ponad 170-letnią tradycję lniarstwa i produkcji włókienniczej w Żyrardowie kontynuuje jedynie powstała w 1999 r. „Żyrardów”. Fabryka Lnu Spółka z o.o.

 

Zabytki

 

XIX-wieczna osada fabryczna stanowi nieodłączną część obecnego centrum Żyrardowa. Poszczególne zabytkowe obiekty stanowią o całości zachowanego w bardzo dobrym stanie unikalnego na skalę europejską modelowego układu miasta przemysłowego.

Atrakcja truystyczna na Mazowszu. Widok z lotu ptaka na osadę fabryczną w Żyrardowie.

W 1975 r., a następnie w latach 80-tych i 90-tych ponad 200 żyrardowskich budynków zostało wpisanych na listę konserwatora zabytków. Nie mniej ważnym okazało się wpisanie do rejestru całości układu przestrzenno-architektonicznego osady w 1979 r.

W 1990 r. powstał projekt zagospodarowania i rewaloryzacji tej zabytkowej części miasta - została wyznaczona strefa ścisłej ochrony konserwatorskiej oraz przylegający do niej obszar ochrony pośredniej, łącznie ponad 70 ha. Świadczy to o niepodlegającym dyskusji niezwykłym walorze poznawczym i wielkości skali przestrzennej żyrardowskiej osady.

Atrakcja turystyczna na Mazowszu - Plac Jana Pawła II w Żyrardowie. Dawne targowisko położone w sercu zabytkowej osady fabrycznej. Na osadę fabryczną składa się osiedle przemysłowe, osiedle murowanych z czerwonej cegły domów dla robotników, dzielnica willowa dla kadry kierowniczej i właścicieli fabryki, a także szereg budynków użyteczności publicznej - kościoły, szkoły, przedszkole, szpital, resursa, dom kultury, a także pralnia i łaźnia miejska. Regularna siatka ulic, dużo zieleni, wyraźny podział na część mieszkaniową oraz przemysłową – to najbardziej charakterystyczne elementy XIX-wiecznego Żyrardowa, stanowiące o rzeczywistym spełnieniu postulatów idealnego miasta przemysłowego przełomu wieków. Do czasów nam współczesnych zachowało się blisko 95% pierwotnej zabudowy, która w większości przypadków wciąż pełni nadane jej przez budowniczych funkcje.

Miasto stanowi unikalny w skali europejskiej przykład doskonale zachowanej osady fabrycznej zrealizowanej wg koncepcji miasta idealnego. Do rejestru zabytków wpisano zarówno układ urbanistyczny osady jak i pojedyncze obiekty. W gminnej ewidencji zabytków wpisanych jest obecnie 368 zabytków, z czego 201 wpisanych jest do rejestru zabytków (94 z tych obiektów stanowi własność komunalną, 49 własność prywatną, Skarb Państwa jest właścicielem 28, związki wyznaniowe – 6, a 141 pozostaje we współwłasności).

 

Do najważniejszych zabytków, które znajdują się na terenie Żyrardowa, można zaliczyć m.in.:

 

  • DWORZEC KOLEJOWY w Żyrardowie

Położony na dawnej trasie Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej został wybudowany w latach 20-tych XX w. (rozbudowany w latach 30-tych XX w.) według projektu architekta Romualda Millera w stylu dworku polskiego. Wnętrza zdobią oryginalna sztukateria i piece kaflowe, a w poczekalni znajdują się 4 kolumny w stylu jońskim. Dworzec stanowi początek szlaku pieszego „Spacer po XIX-wiecznej osadzie fabrycznej”.

 

  • STARA PRZĘDZALNIA w Żyrardowie

Pięciopiętrowy budynek został wzniesiony w 1833 r. według projektu architekta Jana Jakuba Gaya, a następnie wielokrotnie przebudowywany i odbudowywany po zniszczeniach wojennych i zmodernizowany po 1945 r. Obiekt połączony jest krytym pomostem z usytuowaną obok Nową Przędzalnią.  W latach 2005-2009 poddany był rewitalizacji pod funkcję mieszkalno - usługową. Obecnie Stara Przędzalnia przeznaczona jest na lofty oraz punkty handlowo-usługowe,

 

  • NOWA PRZĘDZALNIA w Żyrardowie

Budynek wzniesiony w latach 1910 – 1914 został połączony krytym pomostem z usytuowaną obok Starą Przędzalnią. Obiekt był najnowocześniejszym i największym budynkiem żyrardowskiej fabryki. Jako jeden z pierwszych w Polsce wykonany był w konstrukcji żelbetowej, przystosowany do obciążeń powstałych w wyniku pracy kilku tysięcy wrzecion. Na dachu budynku znajdował się zbiornik przeciwpożarowy. Od roku 2007 poddawany jest rewitalizacji ze środków prywatnych pod funkcję mieszkalno – usługową (Lofty de Girarda wraz z galerią handlową).

 

  • BUDYNEK FABRYCZNY TZW. STARA PRZĘDZALNIA II w Żyrardowie

Został wzniesiony ok. 1860 r., jako budynek przędzalni. W 2007 r. jako pierwszy obiekt na terenie dawnych zakładów lniarskich, został zrewitalizowany i obecnie pełni  funkcję mieszkalno - usługową pod nazwą „Stara Przędzalnia II”. Jedno z pofabrycznych wnętrz zostało zaadoptowane na Restaurację „Szpularnia”, gdzie można „poczuć ducha” XIX-wiecznego  Żyrardowa, dzięki zachowaniu wielu cech i elementów postindustrialnego obiektu. Przed budynkiem stoi rzeźba dłuta Maksymiliana Biskupskiego „Prządka”. Rzeźba jest hołdem złożonym kobietom pracującym w fabryce lniarskiej, jak również upamiętnieniem krwawo tłumionego w 1883 r. strajku szpularek.

 

  • POŃCZOSZARNIA w Żyrardowie

Zbudowana w 1870 r., na planie litery „U”, rozbudowana w latach 1890 – 1910. Stanowiła jeden z oddziałów Fabryki Wyrobów Lnianych. Na początku XX w. Pończoszarnia była jedną z największych tego typu fabryk w Cesarstwie Rosyjskim. Zatrudniała ok. 1600 pracowników.  W 1967 r., w wyniku rozpisanego wśród pracowników konkursu, przedsiębiorstwo otrzymało nazwę „Stella”. Obecnie budynek jest w trakcie prac rewitalizacyjnych.

 

  • BRAMA WJAZDOWA w Żyrardowie

Brama pochodzi z przełomu XIX i XX wieku.

 

  • BUDYNEK TKALNI WANDA w Żyrardowie

Obiekt został wybudowany w latach 60-tych XIX w.. Znajduje się na nim tablica z brązu upamiętniająca żyrardowian rozstrzelanych przez hitlerowców w dniu 18 listopada 1943 r.

 

  • ZESPÓŁ BUDYNKÓW DAWNEGO BIELNIKA w Żyrardowie

Pierwsze obiekty związane z suszeniem przędzy i bieleniem tkanin powstały w połowie XIX w., w bliskim sąsiedztwie rzeki Pisi Gągoliny. Obecny wygląd zespołu Bielnika pochodzi z przełomu XIX i XX w. Na szczególną uwagę zasługują położone w pobliżu bramy wjazdowej budynki: działu sprzedaży z 1886 r. i  dawnego magazynu tkanin z ok. 1890 r., a także położony w północno – zachodniej części zespołu, budynek bielnika przędzy z 1910 r., farbiarnia  z 1900 r. i budynek postrzygarki z 1912 r.  Tradycje lniarskie kontynuuje Fabryka Lnu Żyrardów Sp. z o.o. Firma mieści się w budynku dawnej drukarni.

 

  • DOMY ROBOTNICZE w Żyrardowie

Jest to dzielnica domów robotniczych wzniesionych z czerwonej cegły. Najstarsze pochodzą z 1867 r. Późniejsza rozbudowa osiedla nastąpiła w 1871 r. i w latach 1880 - 1910. Domy przeznaczone były na mieszkania i warsztaty tkackie dla robotników pracujących w Zakładach Lniarskich. Najwięcej takich domów, wpisanych na listę zabytków, usytuowanych jest przy ulicach: Kościelna, Kościuszki, Limanowskiego, Mireckiego, Wyszyńskiego, Narutowicza oraz Waryńskiego. Charakterystycznymi elementami dzielnicy domów robotniczych są drewniane budynki gospodarcze – piętrowe komórki z galeryjką, a także przydomowe ogródki.

 

  • FAMILIJNIAK w Żyrardowie

Trzypiętrowy budynek fabryczny z lat 60-tych XIX w. został przekształcony w hotel robotniczy. W tym obiekcie mieściły się początkowo pierwsze zakłady przędzalnicze, a jako dom wielorodzinny, gwarantował małe izby, a dokładniej jedynie mały kąt do odpoczynku po pracy. Obecnie jest to budynek mieszkalny.

 

  • GOŁĘBNIK w Żyrardowie

Był to dawny dom starców z 1913 r. – obecnie dom mieszkalny.

 

  • BUDYNEK SZKOŁY POLICYJNEJ w Żyrardowie

Wybudowany w latach 20-tych XX w. Obecnie obiekt służy jako dom mieszkalny.

 

  • DOM MIESZKALNY w Żyrardowie

Usytuowany przy skrzyżowaniu ulic 1-go Maja i Limanowskiego budynek był Posterunkiem Policji Państwowej, wybudowanym przed 1867 r.

 

  • DOM CHODAKA w Żyrardowie

Obiekt pochodzący z 1900 r. należał do A. Chodaka – wybitnej żyrardowskiej postaci cechu murarzy, cieśli i budowniczych m.in. kościoła farny w Żyrardowie.

 

  • SZKOŁY FABRYCZNE w Żyrardowie

Kantoratschule - szkoła zbudowana w latach 1896 – 1899. Przeznaczona głównie dla dzieci z rodzin urzędników i dyrektorów zakładów lniarskich. Obecnie siedziba szkoły wyższej.


„Nowa Szkoła” - wybudowana w latach 1892 – 1894. Uczęszczały do niej dzieci robotników pracujących w fabryce lniarskiej. Obecnie jest siedzibą Zespołu Szkół Publicznych nr 2 w Żyrardowie.

 

 „Stara Szkoła” - powstała w 1882 r. na planie krzyża w neogotyckiej formie, wraz z salą gimnastyczną. Obecnie mieści się w niej szkoła muzyczna.

 

  • BUDYNEK SZKOŁY ŻYDOWSKIEJ w Żyrardowie

Obiekt pochodzący z początku XX w. Obecnie w budynku znajduje się siedziba Zespołu Obsługi Placówek Oświatowych w Żyrardowie oraz Biuro Konserwatora Zabytków w Żyrardowie.

 

  • SZPITAL FABRYCZNY w Żyrardowie

Szpital dla robotników został zbudowany w latach 1892 – 1894 na wzór jednego z najnowocześniejszych w tym czasie szpitali „Carla” w Dreźnie. Jest to zespół budynków wzniesionych według wprowadzonego wówczas systemu pawilonowego, otoczony zielenią, wyposażony m.in. w instalację elektryczną, centralne ogrzewanie i kanalizację. W bezpośrednim sąsiedztwie szpitala w latach 80. XIX w., wzniesiono trzypiętrowy przytułek dla starców.

 

  • KOŚCIÓŁ P.W. KAROLA BOROMEUSZA w Żyrardowie

Został wzniesiony w 1891 r. w stylu neogotyckim z funduszy Karola Dittricha, a następnie przebudowany w 1895 r. To pierwszy kościół parafii rzymsko - katolickiej w Żyrardowie. Wewnątrz zachowały się w dużej mierze organy, konfesjonały oraz prezbiterium, które w 2010 r. zostało poddane renowacji w celu wydobycia zamalowanych po pożarze polichromii.

 

  • KOŚCIÓŁ FARNY P.W. MATKI BOŻEJ POCIESZENIA w Żyrardowie

Świątynia powstała w latach 1900 - 1903 z fundacji rodziny Sobańskich i Karola Dittricha. Została zaprojektowana przez  Józefa Piusa Dziekońskiego, w stylu neogotyckim. Kościół, posiada dwie strzeliste, siedemdziesięciometrowe wieże. We wnętrzu kościoła znajdują się secesyjne witraże (kwiaty polskie), wykonane w pracowni Franciszka Białkowskiego, najprawdopodobniej według projektu Józefa Mehoffera. Wyposażenie kościoła utrzymane jest w stylu gotyckim. Obok znajduje się plebania z 1903 r.

 

  • KOŚCIÓŁ EWANGELICKI P.W. WNIEBOWSTĄPIENIA PAŃSKIEGO w Żyrardowie

Jest to jednonawowa świątynia zbudowana w 1898 r. według projektu Lessnera, w stylu neogotyckim. Uroczystego poświęcenia dokonał superintendent generalny ks. Karol Gustaw Manitius.  W 1976 r. świątynia została odkupiona przez parafię rzymskokatolicką.

 

  • SALA KONFIRMACYJNA w Żyrardowie

Obok danego kościoła ewangelickiego p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego (obecnie parafia rzymskokatolicka) znajduje się sala konfirmacyjna z ok. 1900 r., należąca do parafii ewangelicko-augsburskiej. Stanowi to pewien ewenement w skali kraju, a nawet Europy -  na jednym terenie, istnieją dwie świątynie: rzymskokatolicka i ewangelicka.

 

  • KOŚCIÓŁ BAPTYSTÓW w Żyrardowie

Został wzniesiony w 1895 r. na planie prostokąta w stylu neoromańskim. Zbór baptystów w Żyrardowie istnieje do dnia dzisiejszego.

 

  • CMENTARZ RZYMSKOKATOLICKI I EWANGELICKI w Żyrardowie

Do najciekawszych obiektów należy m.in. grobowiec wnuczki żyrardowskiego fabrykanta K.A.Dittricha – Marie Marcellin z 1884, kaplica grobowa Chodaka z 1911 r., murowana kaplica M. Wątróbskiego, a także groby żołnierzy i partyzantów.

 

  • CMENTARZ ŻYDOWSKI w Żyrardowie

Do obecnych czasów zachowało się ok. 200 nagrobków, dom pogrzebowy z końca XIX w. oraz pomnik z 1968 r. upamiętniający Żydów zamordowanych przez Niemców.

 

  • PLAC TARGOWY w Żyrardowie

Dawne targowisko położone w sercu zabytkowej osady fabrycznej.
Plac targowy był również miejscem licznych manifestacji i wieców robotniczych – m. in. strajku szpularek w 1883 r., pierwszego na terenie Królestwa Polskiego strajku powszechnego. Od 1924 r. po zmianie lokalizacji targowiska, plac zmienił funkcję i otrzymał imię wojewody warszawskiego Władysława Sołtana. Po II w. ś. nazwę zmieniono na Plac Wolności, a od 1998 r. Plac Jana Pawła II. Obecnie jest to miejsce wypoczynku dla mieszkańców Żyrardowa wyposażone w ławeczki, zieleniec, latarnie oraz odnowioną fontannę usytuowaną pośrodku placu. Okazjonalnie na placu odbywają się różne uroczystości, festyny i koncerty.

 

  • OCHRONKA w Żyrardowie

Przedszkole dla dzieci pracowników fabryki, zbudowane w 1875 r. z funduszy żyrardowskiego fabrykanta Karola Augusta Dittricha. Powstało jako jedna z pierwszych tego typu placówek w Królestwie Polskim. Ochronka mogła objąć opieką ok. 1000 dzieci. Rozbudowana w 1885 r., do dnia dzisiejszego pełni funkcję przedszkola.

 

  • BABINIEC w Żyrardowie

Dom mieszkalny zbudowany w latach 80-tych XIX w. przeznaczony dla ok. 35 wychowawczyń – przedszkolanek, które pracowały w żyrardowskiej Ochronce, przedszkolu dla dzieci robotników.

 

  • DOM LUDOWY IM. KAROLA DITTRICHA, TZW. „LUDOWIEC” w Żyrardowie

Wybudowany z funduszy żyrardowskiego fabrykanta Karola Dittricha został oddany do użytku w 1913 r. Dzięki nietypowej bryle budynek stanowi ciekawy przykład architektury modernistycznej. Przy budowie obiektu zastosowano nowe materiały i rozwiązania konstrukcyjne - balkon widowni stanowi wewnętrzną obręcz nośną kopuły wykonaną z żelazobetonu. Pełnił funkcję domu kultury dla pracowników zakładów lniarskich. Posiadał salę widowiskową na 600 miejsc. Działały tu m.in.: amatorski teatr, towarzystwa śpiewacze („Echo” oraz „Lira”), które funkcjonują również obecnie.

 

  • MAGISTRAT w Żyrardowie

Obiekt wybudowany ok. 1910 r. przeznaczony był na siedzibę władz miasta. Na parterze mieścił się sklep firmowy z tkaninami z żyrardowskiej fabryki oraz poczta. Na pierwszym piętrze usytuowane były gabinety kadry urzędniczej. Ostatnią kondygnację zaadaptowano na służbowe mieszkania. Na budynku zachował się z czasów PRL-u zegar, dawniej nawołujący robotników do pracy. Obecnie w budynku znajduje się siedziba Urzędu Miasta Żyrardowa.

 

  • BUDYNEK SZKOŁY ŻEŃSKIEJ w Żyrardowie

Powstał w latach 60-tych XIX w.. Obecnie znajduje się w nim m.in. Wydział Kultury i Promocji Urzędu Miasta.

 

  • BUDYNEK URZĘDU POCZTOWEGO w Żyrardowie

Obiekt pochodzi z lat 90-tych XIX w. Pierwotnie na parterze mieściły się sklepy spożywcze, a na piętrze mieszkania prywatne. Do roku 2009 r. znajdował się tutaj Urząd Pocztowy „Poczty Polskiej”.

 

  • RESURSA w Żyrardowie

Placówka kulturalna urządzona na wzór klubów angielskich została zbudowana w latach 70-tych XIX w. Od 1888 r. była siedzibą Zrzeszenia Urzędników Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich. Odbywały się tu m.in. przedstawienia teatralne, odczyty i zabawy okolicznościowe. W sali balowej zachowano barwne malowidła ścienne. Obiekt był przebudowywany w roku 1899 oraz na przełomie 1905 i 1906 r. Obok znajduje się budynek dawnej kręgielni, gdzie miał siedzibę założony w 1885 r. ekskluzywny Klub Kręglarski „Kamm”. Resursa z kręgielnią zostały poddane rewitalizacji w roku 2011 i przeznaczone na cele kulturalno-rozrywkowe. W Resursie działa również Centrum Informacji Turystycznej oraz Filia Mistrzowskiej Szkoły Reżyserii Andrzeja Wajdy.

 

  • PAŁACYK TYROLSKI w Żyrardowie

Najstarszy reprezentacyjny budynek w Żyrardowie, wybudowany w latach 1867 - 1871 przez Karola Augusta Dittricha dla swojego zięcia kupca austriackiego - Ludwika Marcellina. Pałacyk miał przypominać Ludwikowi Marcellin rodzinne strony. Na podwórzu znajduje się altana ogrodowa z XIX w. Obiekt owiany jest legendą związaną z tragiczną śmiercią w pożarze małej córeczki gospodarzy w 1884 r. Niedługo potem rodzice małej dziewczynki również zmarli. Z tego też względu pałacyk nazywany jest „Strasznym Dworem”, a wg legendy w oknie pojawia się kobieta z czerwoną różą. Obecnie Pałacyk Tyrolski został odnowiony przez prywatnego właściciela.

 

  • KANTOR w Żyrardowie

Obiekt został zbudowany w 1885 r., na planie litery „H”, a rozbudowany w 1896 r. Pełnił funkcje administracyjne, był siedzibą dyrekcji i biura głównego Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich. Wewnątrz zachowane są dekoracyjne elementy klatki schodowej z żeliwnymi kolumienkami i ozdobną balustradą. Obecnie w niewielkiej użytkowej części pełni funkcje kulturalne – czasowa mini galeria „Kantor Sztuki”.

 

  • BUDYNEK ADMINISTRACYJNY w Żyrardowie

Obiekt z 1908 r., który pełnił funkcje administracyjne dla fabryki lniarskiej, a obecnie jest siedzibą Powiatowego Urzędu Pracy i Starostwa Powiatowego w Żyrardowie.

 

  • PARK MIEJSKI IM. KAROLA DITTRICHA w Żyrardowie

Park krajobrazowy, zaprojektowany przez Karola Sparmana, znanego ogrodnika warszawskiego Ogrodu Botanicznego. W 2009 r. żyrardowski park otrzymał tytuł Najpiękniejszego parku Mazowsza oraz zajął III miejsce w konkursie na Najpiękniejszy Polski Park 2009.

W sezonie wiosenno – letnim, co niedzielę w amfiteatrze parkowym odbywają się koncerty muzyki poważnej, które cieszą się ogromnym zainteresowaniem mieszkańców oraz turystów odwiedzających Żyrardów.

Park ma powierzchnię ponad 5 ha i posiada dobrze rozbudowany układ wodny, w tym 3 stawy, sztuczny strumień i przepływającą przez niego rzeczkę Pisię, tworzącą na jednym z rozwidleń jaz „Luka”. Jaz ten został wybudowany w poprzek rzeki, spiętrzając wodę, a tym samym stanowiąc również ciekawy krajobrazowo element parku.

 

  • WILLE DYREKTORSKIE w Żyrardowie

Rezydencjonalna dzielnica mieszkaniowa powstała w latach 80-tych XIX w. dla wyższego personelu fabryki. Jest to zespół 7 dwupiętrowych willi w stylu renesansu francuskiego, którym towarzyszyły pierwotnie ogrody przylegające do wschodniej elewacji.

 

  • WILLA REPREZENTACYJNA KAROLA DITTRICHA w Żyrardowie

Została zbudowana w latach 1885 – 1890 dla Karola Dittricha (1853-1918) Prezesa Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich „Hielle i Dittrich”. Willa spełniała istotną funkcję reprezentacyjną, tu podejmowano najznamienitszych gości, tu zapadały najważniejsze decyzje dotyczące fabryki. Obiekt jest przykładem neorenesansowej miejskiej zabudowy reprezentacyjnej. Od 1961 r. willa jest siedzibą Muzeum Mazowsza Zachodniego.

Unikatowym eksponatem prezentowanym w Muzeum jest Panorama Żyrardowa z 1899 r. przedstawiająca osadę fabryczną podzieloną na kwartały zgodnie z ówczesnymi tendencjami architektonicznymi. Panorama o długości 367 cm i wysokości 140 cm wykonana została na zamówienie właścicieli zakładów w celu uświetnienia stoiska żyrardowskiego na światowej wystawie w Paryżu, która odbyła się w roku 1900. Panorama przedstawia ogólny widok miasta w rzucie perspektywicznym. Umieszczona w hollu Muzeum panorama jest najczęściej podziwianym i dokładnie analizowanym eksponatem. Pozwala ona wszystkim zwiedzającym poznać kształt urbanistyczny miasta z końca XIX w. i porównać go z dzisiejszą zabudową Żyrardowa.

Dodatkowo, jako ekspozycje stałe w Muzeum prezentowane są: Izba żyrardowskiej rodziny robotniczej z początku XX w. oraz Galeria prac Józefa Rapackiego.

 

  • GABINET PAWŁA HULKI-LASKOWSKIEGO w Żyrardowie

Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie związany z twórczością Pawła Hulki-Laskowskiego (1881-1946) – jednej z najbardziej znanych postaci związanych z historią i kulturą Żyrardowa. Publicysta, społecznik, tłumacz, religioznawca, a także pisarz i autor pamiętnika „Mój Żyrardów”, przedstawiającego życie codzienne miasta przełomu XIX i XX w. Największy rozgłos zyskał dzięki tłumaczeniu powieści „Przygody dobrego wojaka Szwejka” Jaroslava Haška.

 

  • WILLA HAUPTA w Żyrardowie

Willa dyrektora generalnego fabryki żyrardowskiej, zbudowana ok. 1890 r. w stylu szwajcarskim. Willa ta obecnie zajęta jest przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej „Żyrardów” Sp. z o.o.

 

  • WILLA ZYSKINDA w Żyrardowie

Jedna z nielicznych, zachowanych do tej pory, drewnianych budowli. Willa została wybudowana w 1899 r.

 

  • STRAŻ OGNIOWA Z WOZOWNIĄ w Żyrardowie

Fabryczna Ochotnicza Straż Ogniowa w Żyrardowie została założona w 1884 r. przez Karola Dittricha. Dla jej potrzeb wzniesiono w 1896 r. budynek wozowni i stajni w kształcie litery „L”. Obiekt po 1945 r. został częściowo przebudowany. Obecnie jeden z przykładów rewitalizacji poprzemysłowych obiektów na cele usługowe – w budynku znajduje się warsztat samochodowy.

 

  • BUDYNEK DAWNEJ RZEŹNI w Żyrardowie

Obiekt pochodzi z ok. 1890 r., a po II wojnie światowej został przeznaczony na siedzibę Ochotniczej Straży Pożarnej. Obecnie znajduje się w nim stacja naprawy samochodów i siedziba Polskiego Związku Motorowego.

 

  • PRALNIA I ŁAŹNIA w Żyrardowie

Dla pracowników fabryki wybudowano pod koniec XIX obiekt z publiczną pralnią, kąpieliskiem oraz sauną parową. Kilka lat temu ulokowano w tym miejscu gabinety lekarskie i aptekę.

 

  • WIEŻA CIŚNIEŃ w Żyrardowie

Wieża z ok. 1922 r. Obiekt obecnie jest niezagospodarowany.

 

  • POMNIK GWARDZISTY w Żyrardowie

Pomnik przedstawia anonimową postać z karabinem i flagą szturmówką na ramieniu. Po części nawiązuje do robotniczej historii Żyrardowa.

 

  • BUDYNEK BANKU w Żyrardowie

Obiekt wzniesiony w stylu secesyjnym w 1913 r. przez Żyrardowskie Towarzystwo Wzajemnego Kredytu. Po 1945 r. był on siedzibą Narodowego Banku Polskiego, a obecnie swoją działalność prowadzi w nim bank PKO S.A.

 

 

Do góry

Żyrardów - przyroda

W Żyrardowie w XIX w. na potrzeby fabryki lnu został zaprojektowany i poprowadzony unikalny układ wodny na głównej rzece przepływającej przez miasto – Pisi (Gągolinie), który tworzy 4 zbiorniki retencyjne: Zalew Żyrardowski, Ruda, Centrala oraz Bielnik.

Atrakcją turystyczną w Żyrardowie jest bez wątpienia Park im. Karola Dittricha, który powstał w drugiej połowie XIX w. w stylu angielskim dla żyrardowskiego fabrykanta.

Na uwagę zasługuje również fakt nazwania Żyrardowa nowoczesnym „miastem-ogrodem” ze względu na fakt budowania osady w XIX wieku z zastosowaniem najnowszych ówcześnie trendów, dotyczących rozplanowania architektoniczno-przestrzennego, w którym bardzo ważną funkcję spełniały tereny zielone. Zaczęto stopniowo zakładać zieleńce przy budynkach użytku publicznego, przy kościołach, szpitalu, następnie wokół szkół, dworca kolejowego oraz wzdłuż ważniejszych ulic w osadzie fabrycznej.

Na terenie Żyrardowa znajduje się 23 pomników przyrody.Także tereny zielone są nieodzowną częścią Żyrardowa. Wokół miasta jest Bolimowsko- Radziejowicki Obszar Chronionego Krajobrazu otaczający górną zlewnię Pisi, natomiast na terenie gminy znajdują się m.in.: park Reymonta, zieleniec przy ul. Wyspiańskiego oraz „stary” park Ośrodka Sportu i Rekreacji.

W Żyrardowie założono w 1845 r. w sąsiedztwie dworca kolejowego pierwszy w Europie park publiczny przeznaczony dla klasy robotniczej - Park na Rudzie o powierzchni 20 ha, który był letniskowym terenem wypoczynkowym dla warszawiaków. W 1887 r. lasek został wykupiony przez Zakłady Lniarskie, ogrodzony płotem, a wewnątrz zaczęto organizować zabawy ludowe z orkiestrą na drewnianej scenie teatru i z potańcówkami robotników. Obecnie istnieją jedynie pozostałości parku – mały skwer przy dworcu kolejowym.

Kolejnym parkiem był Park Ludowy założony z myślą o najbiedniejszych mieszkańcach osady. Posiadał on m.in. muszlę koncertową, plac do gier sportowych oraz sieć sportowych ścieżek. Obecnie park ten jest bardzo zniszczony, a na jego terenie znajduje się m.in.: boisko Klubu Piłkarskiego Żyrardowianka.

Głównym walorem przyrodniczym w Żyrardowie jest obecnie Park krajobrazowy im. Karola Dittricha. Jest to jeden z najstarszych i największych obiektów zieleni w Żyrardowie, zlokalizowany w rezydencjonalnej części zabytkowej XIX-wiecznej osady fabrycznej. Powstał w drugiej połowie XIX w. w stylu angielskim jako prywatny ogród ówczesnego właściciela fabryki lniarskiej – Karola Dittricha, stanowiąc okazałe otoczenie zbudowanej dla niego w stylu kostiumu francuskiego reprezentacyjnej willi – dzisiejszej siedziby Muzeum Mazowsza Zachodniego. Ta „zielona wyspa” zapro­jektowana przez Karola Sparmanna, znanego ogrodnika Warszawskiego Ogrodu Botanicznego, w całym swoim bogactwie roślinności skrywa rzadkie okazy drzew. Na terenie parku rośnie około 800 szt. drzew, w tym 11 pomników przyrody, które osiągnęły wiek 160 lat. Można tutaj również spotkać wiewiórki.

Atrakcją miejskiego parku w Żyrardowie - Parku im. Karola Dittricha jest m.in. wiewiórka.Po procesie rewaloryzacji park odzyskał swój XIX-wieczny charakter. Posadzono nowe sadzonki: leszczyny tureckie, buki pospolite, jabłonie, jesiony wyniosłe, graby pospolite, dęby szypułkowe, wierzby, wiązy oraz purpurowe klony. Do ciekawostek dendrologicznych zaliczyć można miłorząb japoński, tulipanowca amerykańskiego, a także jabłoń jagodową. Natomiast runo parkowe zostało wzbogacone o zawilce, krokusy, przebiśniegi, śnieżyce, pierwiosnki, poprzez całą gamę barwnych bylin kwitnących latem, takich jak: tawułki, dzwonki, fiołki, konwalie, bodziszki i liliowce. Nad stawem „żabie oczko” znalazła się roślinność nadwodna i bagienna – wielobarwne orliki, białe parzydło leśne, żółte kaczeńce, turzyce, wiązówki błotne, kosaćce, sit i błękitne niezapominajki.

Na funkcjonalność parku wpływa powstały na tyłach pałacyku amfiteatr, na którego scenie odbywają się cotygodniowe niedzielne koncerty muzyki poważnej (w okresie wiosenno-letnim), a także plac zabaw dla dzieci. Zadbano również o elementy małej architektury krajobrazu – stylowe ławki, kosze na śmieci, latarnie, fontannę żelbetowo-kamienną, mostek z daszkiem oraz drewnianą altankę, a także odremontowano jaz „Luca” oraz elewację willi z tarasem.

To wszystko sprawia, że żyrardowski park jest jednym z najpiękniejszych miejsc w Polsce, co potwierdzają nagrody za „Najpiękniejszy park Mazowsza” w kategorii park średni oraz III miejsce w kategorii: „Najpiękniejszy Polski Park 2009”.

Wiąz góski - pomnik przyrody usytuowany w Parku im. Karola Dittricha w Żyrardowie.Na terenie Żyrardowa znajdują się 23 pomniki przyrody:

  • Na terenie Parku im. Karola Dittricha:
    • 2 platany klonolistne
    • 3 olchy czarne
    • Orzech czarny
    • Grab pospolity
    • 3 wiązy szypułkowe
    • Dąb szypułkowy
  • Na terenie Cmentarza Rzymskokatolickiego i Ewangelickiego:
    • Topola biała
    • 2 dęby szypułkowe
    • 2 klony pospolite
  • Pozostałe pomniki przyrody:
    • Dąb szypułkowy: ul. Akacjowa 28
    • Dąb szypułkowy: ul. Młyńska 9
    • Dąb szypułkowy: ul. Młyńska
    • Dąb szypułkowy: ul. 1 Maja 52
    • Dąb szypułkowy: ul. Czysta 5, PGKiM
    • Dąb szypułkowy - 2 szt.: ul. Bohaterów Warszawy 34/ ul. Słowackiego
    • Dąb szypułkowy: przyległy do dworca kolejowego Pl. Piłsudskiego

Do góry

Żyrardów - szlaki turystyczne


Aby wyeksponować potencjał Żyrardowa, wyznaczono miejski szlak turystyczny pod nazwą „Spacer po XIX-wiecznej osadzie fabrycznej”. Prezentuje on najcenniejsze i najciekawsze z punktu widzenia historii miasta obiekty żyrardowskiej starówki. Każdy z zabytków jest oznaczony specjalnie przygotowaną szklaną tablicą z informacjami w języku polskim oraz angielskim.

Szlak miejski - Spacer po XIX-wiecznej osadzie fabrycznej w Żyrardowie prowadzi wzdłuż najważniejszych zabytków miasta.

Zabytki na szlaku:

1-Dworzec kolejowy
2-Domy robotnicze
3-Kościół pw. Św. Karola Boromeusza
4-Szpital fabryczny
5-Gabinet Pawła Hulki-Laskowskiego
6-Szkoły fabryczne
7-Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia
8-Plac targowy 
9-Ochronka i Babiniec  
10-Ludowiec  
11-Magistrat 
12-Ul. Wiskicka
13-Resursa 
14-Pałacyk Tyrolski 
15-Budynek administracji
16-Kantor
17-Wille dyrektorskie
18-Willa Haupta 
19-Straż ogniowa z wozownią
20-Zespół budynków Bielnika
21-Willa Karola Dittricha  
22-Kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego  
23-Pralnia i Łaźnia 
24-Pończoszarnia 
25-Stara Przędzalnia  
26-Nowa Przędzalnia 
27-Budynek Fabryczny 

W ostatnim czasie Żyrardów został również partnerem projektu Miasta Mszczonowa „Weekend z Termami Mszczonów”, który rozwija turystykę pieszą i rowerową po atrakcyjnych terenach powiatu żyrardowskiego. Przez Żyrardów biegnie żółty szlak o nazwie „Szlak Pisi-Gągoliny” i długości 46 km.

Przebiega on następująco: Mszczonów – Radziejowice – Żyrardów – Mszczonów

Na szlaku warto zobaczyć - Dworek Gnojna, Rezerwat "Stawy Gnojna", Kapliczka św. Onufrego w Ciemno-Gnojnej, klasycystyczny Kościół pw. św. Kazimierza Królewicza w Radziejowicach, Zabytkowa Aleja Lipowa w Radziejowicach, Zespół Pałacowo-Parkowy w Radziejowicach (Pałac, Dworek Modrzewiowy, Kuźnia, Stajnia), Zalew Hamernia, Rezerwat "Dąbrowa Radziejowska", Zalew Żyrardowski, Park im. Karola Dittricha z Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie, XIX-wieczna osada fabryczna w Żyrardowie.

W okolicach Żyrardowa przebiegają cztery znakowane szlaki turystyczne:

Szlak „Podpatrując przyrodę i podziwiając zabytki” kolor zielony (49 km) rowerowy regionalny
Rochna (k/Brzezin) - Tworzyjanki - Rogów - Mroga - Jasień - Kołacin - Nadolna - Bobrowa - Bażantarnia - Święte Laski - Maków - Skierniewice - Budy Grabskie (8,5 km) - Popielarnia (7,5 km) - Sucha Żyrardowska (8,5 km) - Chroboty (5 km) - Korytów (2,5 km) - Hamernia (5 km) - Radziejowice (4 km) - Grzegorzewice (8km) - Skuły (5 km) - Rez. Skulski Las (4 km) - Ojrzanów (5 km) - Żelechów (2 km) – Młochów (pow. pruszkowski)

Warto zobaczyć – tereny leśne gmin Puszcza Mariańska i Wiskitki, rzeka Pisia, zalew wodny Hamernia, gorzelnia, czworaki i Zespół Parkowo-Pałacowy w Radziejowicach, nasypy kolejowe, Rezerwat „Stawy Gnojna”, stawy Grzegorzewice, Dom Adwokatury.

Szlak „W poszukiwaniu osobliwości przyrodniczych” kolor czarny (10 km) rowerowy
Radziejowice - Las "Dąbrowa Radziejowska" – Międzyborów

Warto zobaczyć - Rezerwat „Dąbrowa Radziejowska”, wydmy w Międzyborowie

Szlak „Śladami Józefa Chełmońskiego” kolor niebieski (20 km) pieszo-rowerowy
Radziejowice – Adamów – Kuklówka Zarzeczna – Adamowizna – Grodzisk Mazowiecki

Warto zobaczyć – Zespół parkowo-pałacowy, tzw. Czworaki, Gminny Ośrodek Kultury, kościół parafialny i plebania w Radziejowicach, Grzymek-zbiornik wodny, Zespół Dworkowo-Parkowy w Kuklówce Zarzecznej.

Szlak żółty (20 km) pieszo-rowerowy
Jaktorów PKP - Kuklówka Zarzeczna - Grzymek - Skuły – Grzegorzewice

Warto zobaczyć – pomnik ostatniej turzycy (głaz narzutowy), kurhany z III/IV w., Zespół Dworkowo-Parkowy w Kuklówce Zarzecznej, zbiornik wodny we wsi Grzymek, kościół w Skułach, dwór w Grzegorzewicach, stawy w Grzegorzewicach.

Oddział PTTK w Żyrardowie oferuje kilka tras wycieczkowych pieszych i rowerowych, które przechodzą przez Żyrardów:

Trasa nr 1: Żyrardów -  Sokule - Wiskitki (ok. 7,5 km)

Trasa nr 2: Żyrardów – Sokule – Miedniewice - Guzów (ok. 19 km)

Trasa nr 3: Żyrardów – Zalew Żyrardowski – Chroboty – Korytów – Hamernia - Radziejowice (ok. 14 km)

Trasa nr 4: Żyrardów – Międzyborów – Bieganów – Las Radziejowicki – Radziejowice - Mszczonów (ok. 20 km)

Trasa nr 5: Żyrardów – Międzyborów – Budy Zosine – Jaktorów (ok. 15 km)

Trasa nr 6: Żyrardów - Jaktorów (pociągiem PKP) i z Jaktorowa – Kuklówka - Radziejowice (ok. 13 km)

Trasa nr 7: Żyrardów - Sucha Żyrardowska (pociągiem PKP) i z Suchej Żyrardowskiej – Jesionka – Ulaski –Antoniew - Prościeniec  - Popielarnia PKS (ok. 10,5 km)

Trasa nr 8: Żyrardów - Sucha Żyrardowska (pociągiem PKP) i z Suchej Żyrardowskiej - Puszcza Mariańska –Jesionka PKP (ok. 11,5 km)

Trasa nr 9: Żyrardów – Popielarnia (autobusem PKS) i z Popielarni - Mogiły - dolina Rawki - Grabskie Budy - jar Rokity - Skierniewice - Rawka PKP (ok. 20,5 km)

Trasa nr 10: Żyrardów - Jesionka (pociągiem PKP) i z Jesionki PKP – Zabudziska - Prochowy Młynek – dolina Korabiewki - Grabskie Budy - Ruda - Skierniewice - Rawka PKP (ok. 17,5 km). Trasy wycieczkowe samochodowe i rowerowe (wycieczki dwudniowe z noclegiem na trasie)

Trasa nr 11: Żyrardów - Wiskitki - Baranów - Budy Zosiny - Jaktorów - Kuklówka - Radziejowice (nocleg) - Żabia Wola - Żelechów - Skuły - Grzegorzewice - Petrykozy - Mszczonów - Radziejowice - Hamernia -Korytów - Zalew Żyardowski - Żyrardów (ok. 110 km)

Trasa nr 12: Żyrardów - Puszcza Mariańska - Radziwiłłów Maz. - Bartniki - Budy Grabskie (nocleg) - Bolimów - Aleksandrów - Teresin - Niepokalanów - Szymanów - Guzów - Miedniewice - Wiskitki - Sokule - Żyrardów (ok. 98 km).

 

Do góry

Żyrardów - noclegi

Hotele

Hotel AQUA ***
Jodłowskiego 25/27
(46) 854 16 46
aqua@zyrardow.pl

Restauracja i Hotel Bachus
ul. Jaktorowska 58 - wejście od ul. Południowej 2B
(46) 854 22 93
restauracja@cefido.pl

Motele/Zajazdy/Gościńce

Campingi/Pola biwakowe

Agroturystyka

Gospodarstwo Agroturystyczne - Pensjonat
Korytów, ul. Szkolna 11

Gospodarstwo Agroturystyczne - Wojciech Gniadzik
Korytów, ul. Główna 162

Gospodarstwo Agroturystyczne - Barbara Lupa
Korytów, ul. Główna 48

Gospodarstwo Agroturystyczne - Tomasz i Bożena Korzeniewscy
Korytów, ul. Dębowa 17a

Kwatery prywatne/Pokoje noclegowe

Noclegi M4
ul. 1 Maja 37 A
601 154 846
hotel@zyrardow.net

Turysta
ul. 1 Maja 63
(46) 855 45 12

Restauracja Golden Branch
ul. Sikorskiego 28
502 564 676
krzysztofkonarski59@wp.pl

Noclegi - Ośrodek Sportu i Rekreacji
ul. Żeromskiego 13
(46) 856 19 57
osir@zyrardow.pl

Do góry

Żyrardów - gastronomia

Restauracje/Karczmy

Restauracja i Hotel Bachus
ul. Jaktorowska 58 - wejście od ul. Południowej 2B
(46) 854 22 93
restauracja@cefido.pl

Restauracja Amaretto
ul. Jodłowskiego 25/27
504 484 494

Restauracja Monika
ul. Okrzei 2

Restauracja & Pub Marrakesh
ul. Izy Zielińskiej 17
603 907 977
restauracja@marrakesh.pl

Restauracja Szpularnia
ul. Nowy Świat 8/1
(46) 855 29 31
szpularnia@szpularnia.net

Restauracja Karo
ul. Limanowskiego 42
(46) 855 27 17

Restauracja Golden Branch
ul. Sikorskiego 28
502 564 676
krzysztofkonarski59@wp.pl

Pizzerie/Bary szybkiej obsługi

Bar An Dong
ul. 1 Maja 33
884 177 253

Bar orientalny Duc Hoang
skrzyżowanie ul. J. Mireckiego 103/ul. 1 Maja 46
880 176 079

Bar Ha’i Ha’o
ul. Bratnia 30
(46) 854 20 35

Restauracja Coloseum
ul. Izy Zielińskiej 9 a
504 256 337

Pizzeria Da Grasso Żyrardów
ul. Partyzantów 7
(46) 855 62 74

HALO PIZZA
ul. Wysockiego 2
721 767 171

Pizzeria Romantika Żyrardów
ul. Kościuszki 13
(46) 855 30 58

RED DRAGON
ul. Środkowa 38
794 957 554

Pizzeria Tropicana
ul. Skrowaczewskiego 6
(46) 855 50 59

Telepizza
ul. 1 Maja 51
(46) 855 43 11

7 Street – Bar & Grill
ul. Nowy Świat 18a
508 750 718
7street@7street.pl

Kawiarnie/Herbaciarnie/Winiarnie

Cafe Filiżanka
ul. Mireckiego 83
692 714 761
cafe.filizanka@gmail.com

Performer – centrum sztuki, kawiarnia-galeria
ul Dittricha 18
784 429 718

Havana Cafe
ul. Środkowa 42

Kawiarnia Ad Rem
ul. POW 20/24
(46) 855 20 60

Kawiarnia Cafanca
ul. Hiellego 2
604 600 601
lukrecjusz@op.pl

Kawiarnia, Herbaciarnia Tygielek
Pl. Jana Pawła II nr 3
(46) 855 66 22

Bestcoffe Artur Wasiak
ul. POW 10/6
515 104 741

Cukiernie

Kawiarnia Cafanca
ul. Hiellego 2
604 600 601
lukrecjusz@op.pl

Cukiernia Goć Jolanta
ul. Łukasińskiego 18/20
607 172 277

Cukiernia Jędrzejewski
ul. G. Narutowicza 17
(46) 856 31 60

Cukiernia Wardziak Zbigniew
ul. Ks. Ottona Wittenberga 2
504 218 924

Cukiernia Jeznach
ul. Okrzei 31
(46) 855 22 32

Cukiernia Małgorzata Tkacz-Kałużna
ul. Środkowa 29/35
(46) 856 33 05

Cukiernia Wisk Ewa
ul. Legionów Polskich 61
(46) 855 63 58

Sękacze Litewskie. Karaś J.
ul. L. Nabielaka 3
509 155 665

Puby/Kluby/Pijalnie

CLUB 3 ART
Plac Piłsudskiego 1 (budynek dworca PKP)
502 054 661

Chillout
ul. Legionów Polskich 52

Restauracja Golden Branch
ul. Sikorskiego 28
502 564 676
krzysztofkonarski59@wp.pl

Pub Muzyczny Ładownia
ul. 1 Maja 23b
662 910 290
pub.ladownia@o2.pl

Pub Troll
ul. Mireckiego 95

Piwnica Ceska
ul. Kapitana Pałaca 76
(46) 854 80 53
pub@pivnica-ceska.pl

Catering/Dom weselny

Restauracja Golden Branch
ul. Sikorskiego 28
502 564 676
krzysztofkonarski59@wp.pl

Wenus
ul. Wincentego Witosa 21
604-423-190
venuslimuzyny@op.pl

Do góry

Żyrardów - sport i rekreacja

Do sportowych wydarzeń cyklicznych, które odbywają się w Żyrardowie, można zaliczyć:

  •  Bieg majowy

To nowa, bo zaledwie kilkuletnia tradycja, zainicjowana przez Prezydenta Żyrardowa. Każdego roku biegnie coraz więcej żyrardowian, a wśród nich dzieci, młodzież, dorośli oraz przedstawiciele Samorządu Miasta. Jego uczestnicy jednoczą się wokół idei zdrowego stylu życia w ramach miejskiego programu ,,Czas dla serca”. Peleton prowadzi czerwony zabytkowy londyński autobus. Po ukończonym biegu na wszystkich uczestników czekają napoje i kiełbaski do upieczenia w ognisku.

 

  • Międzynarodowy Turniej Minikoszykówki o Puchar Dyrektora ZSP Nr 3 w Żyrardowie ,,STASINKI”

Turniej organizowany jest od 10 lat przez Uczniowski Klub Sportowy ,,TRÓJKA” Żyrardów, w ramach corocznego święta szkoły zwanego ,,Stasinkami”. Uczestniczą w nim zespoły nie tylko z całej Polski, ale także z wielu państw europejskich, m.in.: Rosji, Litwy, Czech, Francji, Węgier i wielu innych państw.


  • Turniej Koszykówki o Puchar Prezydenta Miasta Żyrardowa Dziewcząt i Chłopców

Odbywa się co roku w Żyrardowie w hali Ośrodka Sportu i Rekreacji. Turniej co roku cieszy się ogromnym zainteresowaniem, a meczom towarzyszą niesamowite emocje.

 

  • Międzynarodowy Turniej Koszykówki o Puchar Prezydenta Miasta Żyrardowa (listopad) organizowany jest przez UKS „Trójka”.

 

  • Międzynarodowy Turniej Koszykówki o Puchar Dyrektora OSiR Żyrardów (marzec) organizowany jest przez UKS „Trójka”. W Turniejach każdorazowo bierze udział od 250 do 300 dzieci i młodzieży.

 

  • Ogólnopolskie Halowe Turnieje Piłki Nożnej Chłopców

Organizatorem turniejów jest Akademia Piłkarska OSiR Żyrardów. Organizowane przez Akademie turnieje każdego roku cieszą się dużym zainteresowaniem drużyn z całej Polski, które mają możliwość konfrontacji swoich umiejętności, a jednocześnie integracji z rówieśnikami.

 

Żyrardów posiada bardzo dobrze rozwiniętą bazę sportowo-rekreacyjną, która umożliwia zarówno czynny wypoczynek, jak również uprawnianie sportu wyczynowego:

 

Kompleks Sportowo-Rekreacyjny „Aqua Żyrardów” Sp.  z o.o.,

Składa się z:

  • Hali sportowej (podzielonej na 3 sektory) z trybunami na ok. 2 tys. widzów, na której odbywają się mecze lokalne, ogólnopolskie oraz międzynarodowe m.in. w siatkówkę, piłkę koszykową czy piłkę nożną
  • 2 sali pomocnicze,
  • 8 szatni,
  • Kawiarni,
  • Multimedialnej sali konferencyjnej,
  • Siłowni,
  • Kortów tenisowych
  • Trawiastego boiska piłkarskiego

 W 2006 r. spółka AQUA Żyrardów rozbudowała obiekt o:

  • basen kryty,
  • lodowisko,
  • skate-park,
  • kręgielnię.

 

Kompleks Sportowo-Rekreacyjny: „Aqua Żyrardów” Sp.  z o.o.,
ul. Stefana Jodłowskiego 25/27, 96-300 Żyrardów
tel./fax.: (046) 854 16 46,
aqua@zyrardow.pl
www.aqua.zyrardow.pl

 

Hala sportowa OSiR

Hala zlokalizowana w zabytkowym budynku dawnej Głównej Stołówki Zakładowej.

ul. Chopina tel./fax (0-46) 855 33 53

 

Korty tenisowe

ul. Żeromskiego 13, tel. (0-46) 856 19 57

Korty tenisowe należące do OSiR znajdują się na osiedlu Żeromskiego w otoczeniu drzew parku miejskiego. Do tego kompleksu należą 3 niezadaszone korty pokryte mączką ceglaną, na których odbywają się turnieje (już kilkakrotnie odbył się turniej o Puchar Ambasadora Portugalii).

 

Zalew Żyrardowski

ul. Ziołowa, tel. 0 605 926 894

Zalew został sztucznie wybudowany w 1995 r. na przepływającej przez miasto rzece Pisi (Gągolinie). Kąpielisko ma powierzchnię 20 tys. m2 i jest jedną z głównych atrakcji w sezonie letnim. Można tutaj wypocząć na usypanej piaszczystej plaży, zagrać w siatkówkę plażową lub skorzystać z wypożyczalni rowerków wodnych, kajaków i żaglówek typu Omega. Przygotowany jest również parking, ruchomy punkt gastronomiczny, namiot piwny oraz toalety. Oczywiście nad kąpiącymi się nadzór sprawują ratownicy WOPR. Cyklicznie odbywają się tutaj także imprezy plenerowe, są to m.in.: turnieje siatkówki plażowej, maratony pływackie oraz powitanie lata.

 

Tor kolarski

ul. Żeromskiego 13, tel. (0-46) 856 19 57

To właśnie na tym obiekcie, wybudowanym w 1964 r. karierę kolarską zaczynali m.in. G. Jaroszewski ‑ wicemistrz i brązowy medalista mistrzostw świata, L. Stępniewski - wicemistrz świata, G. Krejner - olimpijczyk, mistrz Europy, brązowy medalista mistrzostw świata. Obecnie odbywają się tutaj różne imprezy plenerowe organizowane przez miasto.

 

Stadnina Koni Sobiescy

ul. Opolska 2A

tel.: 0 601 246 283
tel.: 0 502 283 865

www.stajniasobiescy.com.pl

Stadnina oferuję zarówno naukę jazdy konnej, pensjonat dla koni, jak i organizowanie imprez okolicznościowych.

 

Boisko piłkarskie klubu sportowego Żyrardowianka Żyrardów

Żeromskiego 13

Tel. (046) 855 33 08

zyrardowianka@zyrardowianka.pl

www.zyrardowianka.pl

 

Na terenie Żyrardowa znajduje się również kilka obiektów prowadzących fitness, siłownię lub kursy taneczne:

  • Klub Fitness Fit 4U Sylwetka Dla Ciebie

Żyrardów, ul. Stefana Okrzei 37

Tel. 722 093 418; 601 912 154

Tel./fax (46) 855-23-01

Fit4u@fit4u.com.pl

 

  • Studio Fitness Małgorzata Wolniewicz-Feder

Żyrardów, ul. Stefana Okrzei 19

Tel. 608 393 452

e-mail: fitness@feder.pl

www.feder.pl

 

Powiązane:

Żyrardów - historia i zabytki
Żyrardów - przyroda
Żyrardów - szlaki
Żyrardów - kultura
Żyrardów - sport i rekreacja
Żyrardów - noclegi
Żyrardów - gastronomia
Żyrardów - legendy
Żyrardów - przydatne adresy

Do góry

Żyrardów - kultura

Do najważniejszych imprez kulturalnych w Żyrardowie można zaliczyć:

  • Europejskie Dni Dziedzictwa (wrzesień)

Impreza została zainicjowana przez Radę Europy i odbywa się co roku we wrześniu pod patronatem Unii Europejskiej. Podczas imprezy Żyrardów udostępnia do zwiedzania szerokiej publiczności zabytki i miejsca kultury, a w sercu miasta na dawnym rynku targowym (obecnie Plac Jana Pawła II) odbywają się najważniejsze imprezy: koncerty, wystawy, festyny historyczne, prezentacje ginących zawodów, kiermasze wyrobów artystycznych i rzemieślniczych w celu zachęcenia do obcowania z kulturą i zabytkami, popularyzacji wśród społeczeństwa regionalnych tradycji i zwyczajów. Wrześniowy piknik kulturalny przybliża mieszkańcom i gościom dziedzictwo miasta: zabytkowy układ urbanistyczny, tradycje największego producenta lnu w Europie i wielokulturowość wynikającą z mozaiki narodowościowej i wyznaniowej mieszkańców.

W roku 2010 Żyrardów decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego był gospodarzem ogólnopolskiego otwarcia Europejskich Dni Dziedzictwa.

  • Inscenizacja historyczna „Strajk Szpularek z 1883 r.” (wrzesień)

Najbardziej interesującym elementem EDD, zyskującym z roku na rok coraz większe grono sympatyków, jest inscenizacja najważniejszego, symbolicznego dla miasta wydarzenia - strajku żyrardowskich szpularek z 1883 r., organizowanego przez Stowarzyszenie Fabryka Feniksa.

W oparciu o wydarzenia sprzed ponad 125 lat odgrywana jest inscenizacja z udziałem szpularek, które zapoczątkowały strajk, jako protest przeciwko ciężkim warunkom pracy i obniżce i tak już głodowych płac. W inscenizacji, zgodnie z prawdziwym, historycznym przebiegiem strajku, biorą udział również kozacy i piesze wojsko carskie, które ten bunt krwawo stłumiło.

  • Ogólnopolski Konkurs Satyryczny „Manufaktura Satyry”

Od 2010 r. w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa w Żyrardowie odbywa się podsumowanie ogólnopolskiego konkursu „Manufaktura Satyry”, którego wernisaż odbywa się w halach pofabrycznych.

  • Sinfonia Varsovia (wrzesień)

Spektakularnym wydarzeniem artystycznym odbywającym się na terenie Żyrardowa jest koncert orkiestry Synfonia Varsovia.  Oryginalną scenerię tworzą wnętrza serca XIX wiecznej Osady Fabrycznej-kościoła p.w. Matki Bożej Pocieszenia.  Atrakcyjność i oryginalność projektu polega na stworzeniu swoistej harmonii przenikania się atmosfery majestatycznej architektury kościoła z dynamiką, niepokojem, a także melancholią i lirycznością utworów wybitnych twórców muzyki klasycznej w wykonaniu światowej sławy artystów. Mieliśmy zaszczyt gościć wraz z orkiestrą wybitnych artystów: Krzysztofa Pendereckiego, Janusza Olejniczaka, Jacka Kaspszyka, Konstantego Andrzeja Kulkę, Tomasza Strahla, Joannę Różewską oraz Jerzego Maksymiuka.

  • Europejskie Integracje Muzyczne (maj)

Celem imprezy, oprócz upowszechniania muzyki jazzowej, jazz-rock, funky, rythm’n’blues, fusion, jest wymiana doświadczeń artystycznych oraz inspirowanie młodych muzyków do poszukiwań własnych dróg artystycznego rozwoju. Organizowany jest również przegląd amatorskich zespołów muzycznych, połączony z warsztatami prowadzonymi przez takie jazzowe znakomitości, jak: Włodek Pawlik, Czarek Konrad, czy Paweł Pańta. EIM to również wielogodzinne jam session oraz koncerty laureatów i jurorów. Zwycięzcy przeglądu, oprócz nagrody finansowej, otrzymają szansę zaprezentowania się na Festiwalu Artystycznym Młodzieży Akademickiej FAMA w Świnoujściu.

  • Festiwal Miasto Gwiazd, czyli Interdyscyplinarny Festiwal Sztuki (wrzesień)

Organizowany od 2009 r. kilkudniowy festiwal przyciąga ludzi z całej Polski swoją nietuzinkową formą, bogatym programem artystycznym i możliwością obcowania ze sztuką najwyższej rangi. Co roku we wrześniu na terenach pofabrycznych budowane są wystawy o powierzchni ponad 8 tys. m2 w halach po byłych Zakładach Lniarskich. Poza wystawami artystów z najlepszych polskich szkół w dziedzinie malarstwa, rysunku, grafiki, rzeźby czy multimediów, odbywają się także koncerty, przedstawienia teatralne, projekcje filmowe oraz happeningi. Bardzo ważnym punktem każdej imprezy są tzw. artSpotkania z najwybitniejszymi i najbardziej znanymi artystami, aktorami, reżyserami, tancerzami itp. z Polski, a także z zagranicy. W 2011 r. na scenie festiwalu gościli m.in. Wiceminister Kultury Gruzji, Dyrektor Festiwalu Plus Camerimage – Marek Żydowicz, a także Stan Borys, Małgorzata Cielecka, Alicja Węgorzewska, Miss Polski 2011 – Angelika Ogryzek, Maciej Miecznikowski oraz Marcin Perchuć.

  • Majówka (maj)

Każdego roku wraz z nadchodzącym weekendem majowym zbliża się mocno zakorzeniona w tradycji Żyrardowa Majówka. Wiosenny festyn, który corocznie odbywa się na torze kolarskim, rozpoczyna cykl imprez plenerowych cieszących się dużym zainteresowaniem wśród żyrardowian i mieszkańców okolicznych miejscowości. Gościli tutaj m.in.: Maryla Rodowicz, Hey, Dżem, Doda i wielu innych wybitnych artystów.

  • Koncerty w Parku Miejskim im. Karola Dittricha (każda niedziela od maja do września)

W Parku Miejskim przy zabytkowej willi Dittricha w małym amfiteatrze od 2008 r. w okresie letnim rozbrzmiewa dźwięk muzyki klasycznej i rozrywkowej. Żyrardowski amfiteatr gościł wielu młodych utalentowanych żyrardowian, a także artystów ogólnopolskiej sławy.

  • Europejskie Forum Muzyczne

Koncerty organowe odbywają się w zabytkowych kościołach na terenie Żyrardowa. Cykl koncertów zainaugurował koncert Karsteina Askelanda - organy oraz Zespołu Polskiego Marii Pomianowskiej, który odbył się w lipcu 2010 r. Gościliśmy również wybitnych artystów światowej sławy m. in.: Andrzeja Chorosińskiego, Józefa Serafina.

OBIEKTY I INSTYTUCJE KULTURY W ŻYRARDOWIE:

  • Resursa z Kręgielnią w Żyrardowie
  • Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie
  • Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie
  • Fabryka Lnu w Żyrardowie
  • Centrum Kultury i Kino „Len” w Żyrardowie
  • Młodzieżowy Dom Kultury
  • Osiedlowy Dom Kultury
  • Klub Osiedlowy Koliber
  • Miejski Ogród Jordanowski
  • Miejska Biblioteka Publiczna

Resursa z Kręgielnią w Żyrardowie

Najnowszym obiektem, otwartym we wrześniu 2011 r., jest Resursa z Kręgielnią, które po przeprowadzonej rewaloryzacji odzyskują funkcje kulturalno-artystyczne. W Resursie znajduje się reprezentacyjna sala widowiskowa/teatralna, sale prób teatralno-tanecznych, kameralne sale klubowe, natomiast w budynku Kręgielni zostanie zlokalizowana stała wystawa dotycząca historii Żyrardowa (przygotowana przez Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie).

W Resursie zostanie w niedługim czasie uruchomione Centrum Informacji Turystycznej, w którym będzie gromadzona informacja o możliwościach wypoczynku, walorach kulturowych i przyrodniczych Żyrardowa, noclegu, imprezach kulturalno-sportowych, itp.

Resursa
ul. 1 Maja 45, 96-300 Żyrardów
Tel. +48 46 858 15 02
Fax: +48 46 858 15 11
www.resursa.zyrardow.pl

 

Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie

Na terenie miasta, w parku miejskim, w zabytkowej willi dawnego dyrektora fabryki lnu w Żyrardowie Karola Dittricha funkcjonuje Muzeum Mazowsza Zachodniego. Muzeum posiada działy: historii, etnografii, ikonografii i sztuki, w których jest łącznie ponad 8600 eksponatów. W dziale historii znajdują się archiwalia i pamiątki historyczne, tj. prasa z okresu międzywojennego i II w. ś. sztandary, broń, umundurowanie. Dział etnografii przedstawia zabytki kultury ludowej, tj. meble, sprzęty domowe, przedmioty związane z obrzędami religijnymi czy folklorem miejskim. Bogate zbiory ikonografii gromadzą liczne fotografie, pocztówki, druki i rysunki przedstawiające widoki ulic, domów oraz postaci związanych z Żyrardowem. Dział sztuki zawiera natomiast zbiory współczesnego malarstwa polskiego, rysunku, grafiki, rzeźby i rzemiosła. W muzeum odbywają się również lekcje muzealne, warsztaty malarskie dla osób niepełnosprawnych, konkursy plastyczne i fotograficzne, wieczory poetyckie oraz koncerty muzyki klasycznej. Poza gromadzeniem i konserwacją eksponatów, muzeum organizuje także wystawy czasowe i stałe. Do wystaw czasowych, które odbyły się w 2008 r. można zaliczyć m.in. wystawy: „Myślę obrazami… Malarstwo Jagi Karkoszki” oraz „Aborygeni Australii w fotografii i sztuce”. Od 1993 r. tworzono własną kolekcję prac pejzażysty J. Rapackiego, którą obecnie można oglądać jako stałą galerię. Inną stałą wystawą jest „Izba robotnicza z początku XX wieku” oraz unikatowy eksponat prezentowany w hollu muzealnym- Panorama Żyrardowa z 1899 r.

Muzeum Mazowsza Zachodniego
ul. Dittricha 1, 96-300 Żyrardów
tel./fax - (0-46) 854 81 80
www.muzeumzyrardow.pl
Godziny  funkcjonowania:
Wt.- pt. 8.00-16.00; sob.-niedz. 11.00- 17.00

Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie

W Żyrardowie znajduje się także Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego, w którym jest Gabinet Pisarza Pawła Hulki-Laskowskiego, utworzony w 1991 r. Mieści się on w starym robotniczym domku, zamieszkiwanym przez wiele lat przez rodzinę pisarza. W oddziale tym znajduje się stała wystawa „Paweł Hulka-Laskowski 1881‑1946. Pisarz z żyrardowskim rodowodem” oraz odtworzone wnętrze gabinetu, wyposażone w meble oraz dzieła sztuki.

Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego: Gabinet Pisarza Pawła Hulki-Laskowkiego
96-300 Żyrardów, ul. G. Narutowicza 34
tel.: (046) 855-27-13

 

Fabryka Lnu w Żyrardowie

Biorąc pod uwagę historię Żyrardowa, związaną bezpośrednio z lnem i Zakładami Lniarskimi, ciekawą atrakcję wzbogacającą wiedzę o życiu dawnych robotników jest Fabryka Lnu, w której 40 osób wykonuje cały cykl produkcji od przędzy po gotowy produkt. Jest to pewnego rodzaju żywe muzeum, które mogą zwiedzać turyści. W sąsiedztwie Fabryki znajduje się Sklep Wokulskiego, który jest jedną z największych atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie zespołu dawnego przemysłowego Bielnika. Jest on stylizowany na XIX - wieczny salon bławatny, znany wszystkim z filmu i serialu „Lalka”. Meble i wyposażenie zaprojektowali wybitni polscy scenografowie i architekci Andrzej Haliński i Marek Kukawski, autorzy scenografii do wielu znanych filmów (m.in. Lalka, Ogniem i mieczem, Hannibal Rising, Stara Baśń, Tatarak). W sklepie można zobaczyć oryginalne meble z epoki, maszyny i fotografie fabryczne, obrusy, próbki tkanin, koronek, przędz oraz kolekcję i aranżacje stołów autorstwa Magdy Gessler. W salce kinowej wyświetlany jest film o historii Żyrardowa, fabryki i produkcji lnu. Dodatkowym atutem jest możliwość zwiedzania funkcjonującej i produkującej fabryki. To wielka atrakcja dla miłośników historii przemysłu i architektury industrialnej. W ciągu godziny można poznać historie produkcji lnu, zobaczyć maszynę, na której wyprodukowano najdłuższy obrus na świecie oraz oryginał Certyfikatu Pobicia Rekordu Guinnessa. Ciekawostką turystyczną jest również szczęśliwa kolumna w sklepie, której dotknięcie zapewni szczęście w miłości i powodzenie w interesach.

Żyrardów. Fabryka Lnu. Sp. z o.o./Sklep Firmowy Fabryki Lnu
ul. Karola Dittricha 22, 96-300 Żyrardów
Tel. (46) 855-30-15 (sklep: 722 020 700
Fax. (46) 855-30-16
Email: zyrardow@fwlinen.com.pl

Centrum Kultury i Kino „Len” w Żyrardowie

O życie kulturalne dba również Centrum Kultury, które jest siedzibą kina „Len”, licznych zespołów muzycznych, teatralnych i literackich, a także miejscem występów artystów scenicznych i festiwali. Działa tutaj także Dyskusyjny Klub Filmowy im. Marty i Karola Marczaków.

Centrum Kultury/Kino „Len” w Żyrardowie
Pl. Jana Pawła II 3, 96-300 Żyrardów
tel./fax: 46 8553054 / 46 8553546
ck@zyrardow.pl
www.mdk.zyrardow.pl

Ponadto na terenie miasta istnieją również inne instytucje, które dbają o rozwój kultury – organizują spotkania, spektakle, spotkania literackie czy wystawy:

Młodzieżowy Dom Kultury
ul. Moniuszki 15, Tel. (46) 855 45 14 

Osiedlowy Dom Kultury
ul. Wittenberga 5, tel.: (46) 855 16 56;
odk@isko.net.pl

Klub Osiedlowy Koliber
ul. Filipa de Girarda 12, tel./fax: (46) 855 75 60;
klubkoliber@poczta.onet.pl 

Miejski Ogród Jordanowski
ul. Reymonta 13, tel.: (46) 855 30 89

Miejska Biblioteka Publiczna, ul. Mostowa 1

Filia nr 2 Miejskiej Biblioteki Publicznej
ul. Wittenberga 3, tel. 46 855 12 13;  mbp-f2@wp.pl

Filia nr 3 Miejskiej Biblioteki Publicznej
ul. Moniuszki 13,  tel. 46 855 48 09; mbp-f3@wp.pl

Filia nr 6 Miejskiej Biblioteki Publicznej
ul. 1 Maja 52, tel. 46 855 40 37; mbp-zyrardow.f6@wp.pl

Powiązane:

Żyrardów - historia i zabytki
Żyrardów - przyroda
Żyrardów - szlaki
Żyrardów - kultura
Żyrardów - sport i rekreacja
Żyrardów - noclegi
Żyrardów - gastronomia
Żyrardów - legendy
Żyrardów - przydatne adresy

Do góry

Żyrardów - legendy i ciekawostki

Jak wybudowano Kościół p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie?

 

Legenda głosi, że pracownicy fabryki lnu w Żyrardowie pragnęli mieć jeden duży kościół, żeby wszyscy mogli się w nim pomieścić. W związku z tym w celu maksymalnego skrócenia czasu budowy kościoła na drodze od Żyrardowa do pobliskiej cegielni w Radziejowicach ustawiała się kolejka i z rąk do rąk podawano sobie cegły i tak o to w latach 1900-1903 powstało serce XIX-wiecznej osady tj. kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia.

 

Tradycja ślubnych zdjęć przy willi Dittrichów w Żyrardowie – miejsca tragicznej miłości Karola Dittricha Juniora.

 

Legenda głosi, że Karol Dittrich Junior w swojej willi w parku posiadał wyjątkową salę postrzeganą jako swoistego rodzaju sanktuarium. Nikomu nie wolno było do niej wchodzić z wyjątkiem jego samego, jego zaufanego kamerdynera i gospodyni. Sala skrywała wyjątkowy przedmiot - portret niespełnionej miłości Dittricha. Wybranką jego serca była artystka włoskiego pochodzenia, którą darzył szczerą miłością jednak nie mógł jej poślubić. Ojciec Karola Dittricha Juniora zadbał o to, aby śpiewaczka zniknęła z życia jego syna. Dittrich nie mógł znieść, że ojciec przekupił jego ukochaną i mimo wielkiego żalu poszukiwał jej w całej Europie, niestety bezskutecznie. Jednak na tym zdarzeniu nie zakończył się smutny los tej historii. Około 1905 r. podczas pobytu Dittricha za granicą w jego willi wskutek wadliwego umiejscowienia kaloryferów zapaliła się tapeta, następnie zasłona obrazu i sam obraz ukochanej kobiety. Pożar miał miejsce w samo południe, jednak nie został zauważony, ponieważ płomień nie wybuchł lecz nieznacznie tlił się w ciągu dłuższego czasu. Gdy nadano gwizdkiem sygnał na alarm, straż pożarna nie zareagowała, ponieważ przypuszczano, że to pora poobiedniego gwizdka na powrót robotników do dalszej pracy. Pożar zniszczył obraz doszczętnie. To bolesne zdarzenie spowodowało, że Dittrich nigdy już nie wrócił do Żyrardowa.

Tradycją żyrardowskich par jest robić pamiątkowe zdjęcia ślubne przy willi Dittrichów pod oknem sekretnego pokoju. Historia miłości Karola i Włoszki jest tragiczna, ale każda para ma nadzieję, że ich miłość będzie tak samo mocna, wierna i trwała, jak miłość nieszczęsnego spadkobiercy wielkiej fortuny.

 

Tragiczna śmierć mieszkańców „Strasznego Dworu” w Żyrardowie

 

W latach 1867-1871 Karol Dittrich wybudował Pałacyk Tyrolski dla swojego zięcia Ludwika Marcellina - jednego z dyrektorów fabryki, który zamieszkał w nim wraz ze swoją rodziną. W 1884 r. urodziła się Marie Marcellin - córka Ludwika. Niestety niespełna miesiąc po jej urodzeniu na poddaszu pałacyku wybuchł pożar, a córeczka zmarła śmiercią tragiczną. Niedługo po tym zajściu w tajemniczych okolicznościach zmarli także jej rodzice. Z tego też względu pałacyk nazywany jest „Strasznym Dworem”, a wg legendy w oknie pojawia się kobieta z czerwoną różą we włosach, płacząca po swojej córeczce.

 

Tajemnicze przejścia podziemne pod Żyrardowem

 

Ciekawostką żyrardowską są istniejące pod miastem kanały, które niegdyś służyły jako kanały wodne potrzebne do produkcji i obróbki lnu. Ciągną się one pod ziemią i są tak szerokie, że w niektórych może zmieścić się nawet samochód. Kanały te wykorzystywano także jako przejścia pomiędzy budynkami. Jednym z najbardziej znanych jest przejście pomiędzy willą Karola Dittricha a Kantorem - budynkiem administracyjnym Zakładów Lniarskich. Właściciel fabryki podobno lubił znienacka zaskakiwać pracowników i sprawdzać, czy pilnie pracują.

 

Szalone hobby Dittricha – właściciela Zakładów Lniarskich w Żyrardowie

 

Karol August Dittrich był bardzo surowym właścicielem fabryki. Paweł Hulka-Laskowski w swojej książce „Mój Żyrardów” pisał, że pewnym zwyczajem Dittricha było chodzenie po domach robotników i wyszukiwanie maruderów – osób, którym nie chciało się iść do pracy. Robotnicy ci chowali się przed szefem, a on z naszykowanym wcześniej kijem wyganiał ich spod łóżek, stołów i zza szaf, krzycząc przy tym: Blaumontag! Ja wam dam Blaumontag!

 

Potarcie kolanem kolumny zapewni pieniądze i szczęście

 

W jednym z pofabrycznych obiektów na żyrardowskim Bielniku – budynku byłej drukarni, gdzie obecnie funkcjonuje Sklep Wokulskiego, znajduje się żeliwna kolumna, która jest wygładzona do wysokości ok. pół metra od ziemi. Istnieje bowiem legenda mówiąca o tym, że tego kto potrze to miejscem kolanem, pieniądze nigdy nie opuszczą. Jest to pewien rytuał odwiedzających osób, który ma w sobie ziarenko prawdy. Przecież sama fabryka, mimo różnych przeciwności losu, trwa już ponad 180 lat i jest jedną z najstarszych marek w Polsce.


Żyrardów - Miastem Premierów?

 

O Żyrardowie mówi się żartobliwie „Miasto Premierów”. Zarówno obecny Wicepremier Waldemar Pawlak, jak i były premier Polski – Leszek Miller pochodzą i mieszkają w Żyrardowie. Może i oni pocierali na szczęście kolanem kolumnę w budynku Bielnika? Ponadto w tym samym budynku znajduje się maszyna, przy której niegdyś pracował jako robotnik Leszek Miller zanim został premierem.

Najpotężniejszy Zakład Lniarski w Europie

 

Żyrardów za czasów Dittrichów w XIX w. był najpotężniejszym w Europie ośrodkiem przemysłu lniarskiego. Zatrudniająca 9 tys. pracowników fabryka zarabiała kilka milionów rubli rocznie – jak na tamte czasy ogromną fortunę. O renomie Zakładów Lniarskich świadczą otrzymywane nagrody, w tym m.in.: otrzymany w 1870 r. na wystawie w Petersburgu honorowy tytuł „Dostawcy Dworu Jego Cesarskiej Mości” (a tym samym prawo do asygnowania swoich tkanin herbem rosyjskiego dworu carskiego), Grand Prix w 1900 r. oraz wyróżnienia na licznych targach międzynarodowych w Amsterdamie, Filadelfii, Londynie, Moskwie, Paryżu czy Wiedniu. Żyrardowskie wyroby były również znane na rynku perskim, bałkańskim czy chińskim, a sklepy prowadzono także w Rydze, Odessie, Kijowie czy Moskwie.

 

Żyrardów odkryciem turystycznym ostatnich lat

 

Żyrardowska Starówka (zabytkowa XIX-wieczna osada fabryczna) na przestrzeni kilku ostatnich lat zyskała dużą renomę w dziedzinie turystyki i rewitalizacji, o czym świadczą liczne nagrody. Już niedługo zostaną dokończone formalne czynności związane z wpisaniem zabytkowej osady fabrycznej na listę Pomników Historii – jest to najwyższa w Polsce prawna forma ochrony zabytków o szczególnym znaczeniu dla narodowego dziedzictwa kulturowego. Zamiarem władz miasta jest staranie się o wpisanie osady na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Ponadto w roku 2011 osada fabryczna zdobyła główną nagrodę w Polsce i nominację do etapu europejskiego w konkursie „Najlepsze Europejskie Destynacje Turystyczne EDEN”. W drodze konkursu są wyłaniane te destynacje, które oprócz różnorodnej oferty dla turystów, dbają także o lokalne dziedzictwo kulturowe, środowisko i poziom życia mieszkańców. Nagroda ma charakter nie tylko prestiżowy. Wiąże się zarówno z możliwością posługiwania się specjalnym logiem i tytułem „Najlepsza Europejska Destynacja Turystyczna”, jak i promocją w kraju przez Polską Organizację Turystyczną (m.in. za pośrednictwem portalu narodowego www.polska.travel oraz portalu poświęconego konkursowi www.edenpolska.pl) i za granicą przez Komisję Europejską.

Rok 2011 to także nadanie Miastu Żyrardów i Powiatowi Żyrardowskiego tytułu Kulturalnej Stolicy Mazowsza 2011.

Zespół Osady Fabrycznej w Żyrardowie uzyskał uznanie również w 2010 r., kiedy wygrał VII edycję konkursu organizowanego przez Polską Organizację Turystyczną i otrzymał Certyfikat „Najlepszy Produkt Turystyczny”, uzyskując wcześniej tytuł „Najlepszy Produkt Turystyczny Mazowsza”.

W 2009 r. żyrardowski park miejski im. Karola Dittricha otrzymał tytuł „Najpiękniejszego parku Mazowsza” oraz zajął III miejsce w konkursie na „Najpiękniejszy Polski Park 2009”.

Ponadto żyrardowska osada otrzymała w 2008 r. certyfikat konkursu na 10 największych atrakcji turystycznych województwa mazowieckiego „Perła w Koronie Mazowsza 2008” organizowany przez portal internetowy www.naszemiasto.pl.

 

Jedna z najdłuższych zjeżdżalni w Polsce

 

W kompleksie sportowym AQUA ŻYRARDÓW, na pływalni miejskiej, znajduje się 123-metrowa zjeżdżalnia, która należy do jednych z najdłuższych w całej Polsce.

 

Najstarszy chór na Mazowszu

 

Towarzystwo Śpiewacze „Lira” to najstarszy chór na Mazowszu z ponad 150-letnią tradycją, który osiąga duże sukcesy na arenie krajowej. Dnia 20.11.2010 r. otrzymał dyplomy uznania od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia, a niektórzy z chórzystów zostali nagrodzeni odznakami, m.in. odznaką Zasłużonych dla Kultury Polskiej.

 

Osada fabryczna w Żyrardowie to ponad 70 ha żywego skansenu

 

W 95% zachowała się do dzisiejszych czasów pierwotna zabudowa osady żyrardowskiej, która obecnie sprawuje te same funkcje co ponad 100 lat temu. Szpital jest nadal szpitalem, szkoły-szkołami, dom kultury – domem kultury, a domy mieszkalne robotników służą mieszkańcom miasta również jako mieszkania.

 

Skąd pochodzi nazwa Żyrardów?

 

Nazwa Żyrardów pochodzi od nazwiska francuskiego inżyniera Filipa de Girarda – pierwszego dyrektora technicznego Zakładów Lniarskich. Jest on wynalazcą maszyny do mechanicznego przędzenia lnu, która zrewolucjonizowała proces produkcji i przyczyniła się do sukcesu żyrardowskiego ośrodka przemysłowego.

 

Pierwszy masowy strajk na ziemiach Polski

 

Jedną z ważniejszych dat w dziejach Żyrardowa i historii Polski był 23 kwietnia 1883 r. Tego dnia miał miejsce pierwszy masowy strajk na ziemiach polskich - 245 robotnic żyrardowskiej fabryki lniarskiej nie przystąpiła do pracy na znak protestu przeciw ciężkim warunkom pracy i niskiemu wynagrodzeniu. Postulowały m.in. o godne traktowanie kobiet przez przełożonych i zakaz zatrudniania w fabryce dzieci. Było to jednocześnie największe masowe wystąpienie robotnicze, ponieważ do protestujących szpularek dołączyli inni pracownicy fabryki. W wystąpieniu udział wzięło 8 tys. pracowników. Po pięciodniowym proteście dyrekcja przystała na większość robotniczych postulatów.

 

Jedyna w Europie zachowana osada przemysłowa z przełomu XIX i XX wieku

 

Powszechnie uważa się, iż zabytkowe centrum Żyrardowa jest jedynym w Europie, zachowanym w całości, zespołem urbanistyczno-architektonicznym miasta przemysłowego przełomu XIX i XX wieku. Nigdzie nie ma drugiej tak zachowanej osady założonej wg istniejących ówcześnie zasad urbanistycznych tzw. miast idealnych - miast ogrodów. Regularna siatka ulic, dbałość o połączenie zieleni w budownictwie oraz podział na strefę mieszkalną, wypoczynkową i pracowniczą - 3 starannie oddzielone dzielnice: dzielnica robotnicza, przemysłowa i rezydencjonalna, są przykładem budowania miast wg najnowszych XIX-wiecznych koncepcji urbanistycznych w Europie.

 

Ponad 600 zabytków na terenie Żyrardowa

 

W gminnej ewidencji zabytków wpisanych jest obecnie 371 zabytków nieruchomych, z czego 201 wpisanych jest do rejestru zabytków, w tym m.in. 26 obiektów użyteczności publicznej, 4 kościoły, 42 obiekty mieszkalno-usługowe oraz wiele budynków mieszkalnych. Żyrardów posiada także liczne zabytki ruchome, które są objęte ochroną konserwatorską. Z bliska 500, aż 170 wpisano do rejestru województwa mazowieckiego. Są to m.in.: wyposażenie wnętrz kościołów czy maszyny do szycia. W granicach miasta znajduje się również 11 stanowisk archeologicznych, które są ujęte w ewidencji zabytków archeologicznych związanych z epokami kamienia, brązu czy starożytności. Żyrardów to najprawdopodobniej jedyne miejsce w Polsce, w którym na tak małym terenie znajduje się tak duża liczba zabytków.

 

Żyrardów na trasie I linii kolejowej w Polsce

 

Przez Żyrardów przebiega Kolej Żelazna Warszawsko-Wiedeńska - I linia kolejowa w Królestwie Polskim wybudowana w 1845 r. Stacja kolejowa początkowo nosiła nazwę Ruda Guzowska i dopiero w 1907 r. przemianowano ją na Żyrardów.

 

Zbiornik wodny na dachu 5-kondygnacyjnego budynku

 

Budynek Nowej Przędzalni w Żyrardowie wybudowany w latach 1910-1914 był jednym z najnowocześniejszych i największych budynków fabryki żyrardowskiej, a zarazem jednym z pierwszych w Polsce wybudowanych w konstrukcji żelbetowej. Natomiast na jego dachu znajdował się zbiornik wodny.

 

Ponad 170-letnia tradycja lniarstwa

 

Jedyną w Żyrardowie fabryką, która od ponad 170 lat kontynuuje tradycje lniarstwa jest „Żyrardów. Fabryka Lnu”, w której 40 osób wykonuje cały cykl produkcji od przędzy po gotowy produkt. Jest to pewnego rodzaju żywe muzeum, które mogą zwiedzać turyści. Co więcej, fabryka stanowi dużą atrakcję dla miłośników architektury industrialnej i historii przemysłu.

 

Rekord Guinnessa na najdłuższy obrus

 

W dniu 15 czerwca 2009 r. w Żyrardowie pobito rekord Guinnessa na najdłuższy obrus na świecie. Żyrardowska fabryka lniarska utkała 1150-metrowy obrus lniany, który następnie został pocięty na kawałki, a obecnie jest sprzedawany w Sklepie Wokulskiego.

 

Konfekcja Magdy Gessler w stylizowanym na XIX-wieczny sklepie wprost z „Lalki” Bolesława Prusa

 

W sąsiedztwie „Żyrardów.Fabryka Lnu” znajduje się Sklep Wokulskiego, który jest jedną z atrakcji turystycznych na obszarze poprzemysłowego bielnika. Sklep jest stylizowany na XIX-wieczny salon bławatny, który znany jest z książki, filmu i serialu „Lalka”. Meble oraz wyposażenie zaprojektowali wybitni polscy architekci i scenografowie: Andrzej Haliński i Marek Kukawski - autorzy scenografii do kilku znanych filmów (m.in. Ogniem i mieczem, Lalka, Stara Baśń, Hannibal Rising, Tatarak). W sklepie można podziwiać oryginalne meble z epoki, fotografie fabryczne, maszyny, obrusy, próbki koronek, tkanin, przędz oraz kolekcję i aranżacje stołów wg autorstwa Magdy Gessler.

 

Żyrardowskie korzenie mistrzów kolarstwa

 

Na torze kolarskim w Żyrardowie swoje kariery sportowe zaczynali m.in. G. Jaroszewski ‑ wicemistrz i brązowy medalista mistrzostw świata, L. Stępniewski - wicemistrz świata, G. Krejner - olimpijczyk, mistrz Europy, brązowy medalista mistrzostw świata.

 

Dwie świątynie różnych wyznań na jednym terenie

 

Pewnym ewenementem w skali kraju, a nawet Europy jest istnienie na jednym terenie dwóch świątyń: rzymskokatolickiej (Kościół p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego) i ewangelickiej (Sala Konfirmacyjna Ewangelicko-Augsburska).

 

Pierwszy w Europie park publiczny dla klasy robotniczej

 

Przed wieloma laty na terenie Żyrardowa istniał tzw. Park na Rudzie, po którym obecnie został jedynie mały skwer przy dworcu kolejowym. Był to park o powierzchni 20 ha, założony w 1845 r. Przez wiele lat był letnim terenem wypoczynkowym dla przyjeżdżających do Żyrardowa warszawiaków. W 1887 r. lasek został wykupiony przez Zakłady Lniarskie, a następnie ogrodzony płotem (wejście było tylko za opłatą), a wewnątrz zaczęto organizować zabawy ludowe z orkiestrą na drewnianej scenie teatru i z potańcówkami robotników. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że park ten był pierwszym w Europie parkiem publicznym przeznaczonym dla klasy robotniczej.

 

Henryk Sienkiewicz odwiedził Żyrardów

 

W 1903 r. Henryk Sienkiewicz zwiedził Żyrardów i Zakłady Lniarskie. W dodatku do Tygodnika Ilustrowanego przedstawił tekst, w którym zachwalał sobie fabrykę.

Powiązane:

Żyrardów - historia i zabytki
Żyrardów - przyroda
Żyrardów - szlaki
Żyrardów - kultura
Żyrardów - sport i rekreacja
Żyrardów - noclegi
Żyrardów - gastronomia
Żyrardów - legendy
Żyrardów - przydatne adresy

Do góry

Żyrardów - przydatne adresy

PUNKTY INFORMACJI TURYSTYCZNEJ

Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej w Resursie
96-300 Żyrardów, ul. 1 Maja 45
www.resursa.zyrardow.pl

Wydział Promocji i Kultury Urzędu Miasta Żyrardowa
96-300 Żyrardów, Pl. Jana Pawła II nr 2
Tel. (46) 856-76-09; 858-15-21; 858-15-36; 858-15-00,  wew. 521, 536
tel./fax: (46) 856-76-09
www.zyrardow.pl
promocja@zyrardow.pl

Punkt Informacji Turystycznej PTTK, Odział w Żyrardowie
96-300 Żyrardów, ul. Waryńskiego 46/26
Tel. (46) 855 30 74
zyrardow.pttk.pl
zyrpttk@free.ngo.pl
Czynny: wtorek godz. 14-15

Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie
96-300 Żyrardów, ul. Karola Dittricha 1
tel.: (046) 855-33-13, 855-41-79
fax. (046) 854-81-80
www.muzeumzyrardow.pl
muzeum@muzeumzyrardow.pl

Oddział Muzeum Mazowsza Zachodniego: Gabinet Pisarza Pawła Hulki-Laskowkiego
96-300 Żyrardów, ul. G. Narutowicza 34
tel.: (046) 855-27-13

 

KOMUNIKACJA

"Koleje Mazowieckie - KM" Sp. z o.o.
Warszawa, ul. Lubelska 1
tel.: (022) 473 87 16
fax: (022) 473 88 14
www.mazowieckie.com.pl

Dworzec Kolejowy PKP - Żyrardów, Pl. Piłsudskiego
Obsługa pociągów KM, Inter Regio, TLK

PKS w Żyrardowie Spółka Akcyjna
Żyrardów, ul.1-go Maja 65,
tel.: (46) 855 40 61 do 63
fax.: (46) 855 47 13
www.pks-zyr.home.pl

Dworzec autobusowy PKS:
Żyrardów, Plac Piłsudskiego
tel.: (046) 855 49 69

Komunikacja miejska "Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w Grodzisku Mazowieckim" Spółka z o.o.
05-825 Grodzisk Mazowiecki, ul. Chełmońskiego 33
tel.: (22) 755 22 85 , 755 52 75
tel./fax: (22) 755 52 75
e-mail: poczta@pksgrodzisk.com.pl


Dział Przewozów Osobowych
tel./fax: (022) 724-30-33
e-mail: przewozy@pksgrodzisk.com.pl
www.pksgrodzisk.com.pl

Informacja całodobowa (rozkłady jazdy) - (022) 755-61-03

Taxi
"Nova" Taxi osobowe Stękiel Mariusz, tel.:  669 413 941
Seba Taxi, tel.:  515 429 275; 662 835 160
TAXI 24H ŻYRARDÓW,  tel.: 515 515 512
TAXI BONIO, tel.:  513 380 526
TAXI EXCLUSIVE, tel.: 792 21 31 51
Twoja Taxi, tel.:  504 051 051; 605 98 3000; (46) 855 99 84
Taxi 4 You, tel.:  510 909 910; 784 997 733
Wiola Taxi, tel.:  531 265 800; 781 372
Zmorzyński Marek, tel.: 0 601 539 159

 

STACJE PALIW/AUTO-GAZ

Bondar - Żyrardów, ul. Jaktorowska 42

Gemini - Żyrardów, ul. 1 Maja 61c

Isaj „Iwona Osial” - Żyrardów, ul. 1 Maja 88; Tel. 507 053 300

Isaj. Stacja paliw - Żyrardów, ul. Jaktorowska 42; Tel. 46 855 05 06

Krupińscy sp.j. Stacja paliw - Żyrardów, ul. Waleriana Łukasińskiego 1; Tel. 46 831 91 70

L. K. R. Nowakowscy S.P. Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe Stacja Paliw
Żyrardów, ul. Glebowa 3, Tel. 46 855 95 59 w.20, fax 46 854 88 56

Lotos
Żyrardów, ul. Adama Mickiewicza 13
Żyrardów, ul. Czysta 1a
Żyrardów, ul. Stefana Jodłowskiego 78

Lubiecki J. Dystrybucja gazu
Żyrardów, ul. Podmiejska
Tel. 874-237-683 () ‎

Polski Koncern Naftowy Orlen S.A. Stacja paliw
Żyrardów, ul. Adama Mickiewicza 43; tel. 46 855 34 52 () ‎
Żyrardów, ul. Skrowaczewskiego 58,

 

SZPITAL/POGOTOWIE RATUNKOWE/PRZYCHODNIE

Szpital w Żyrardowie
Żyrardów, ul. Limanowskiego 30
Tel. (46) 855-20-11

NZOZ „ESKULAP”
Żyrardów, ul. Wyspiańskiego 6B
Tel. (046) 854 22 60

NZOZ Przychodnia lekarska „ESKULAP”
Żyrardów, ul. POW 5
Tel. (046) 854 21 88

NZOZ „PODSTAWOWA OPIEKA MEDYCZNA”
Żyrardów, ul. Wyspiańskiego 6B
Tel. 0 501 491 767

NZOZ Pielęgniarstwa środowiskowo-rodzinnego „PROMYK”
Żyrardów, ul. Wyspiańskiego 6B
Tel. (046) 855 40 36

NZOZ "ZDROWIE"
Pielęgniarstwo Środowiskowo-Rodzinne
ul. Wyspiańskiego 6B
tel. 046 854 10 08

NZOZ „NEUROMEDYKA”
ul. Okrzei 51 C
tel. (046) 895 23 33, (046) 895 58 88, 0 606 458 611

NZOZ „Szkol-Med”
ul. Legionów Polskich 54/56
tel. 0 501 093 076

 

INSTYTUCJE BEZPIECZEŃSTWA

Komenda Powiatowa Policji w Żyrardowie
Żyrardów, Chopina 4
Tel. (46) 858-22-00

Straż Miejska w Żyrardowie
Żyrardów, ul. 1-go Maja 50
Tel./fax. (46) 855 24 20; (46) 854 22 52; 603 442 420
Darmowy nr telefonu z terenu miasta Żyrardowa: 986

Komenda Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Żyrardowie
Żyrardów, ul. 1 Maja 61 B
Tel. 46 816-08-98; fax. 46 855-61-25

Ochotnicza Straż Pożarna w Żyrardowie
Żyrardów, 1 Maja 61B
Tel.(46) 855 35 49; fax. (46) 855 61 25

 

POCZTA

Żyrardów, ul. Filipa de Girarda 5, Tel. (46) 855-31-10
Żyrardów, ul. Karola Hiellego, Tel. (46) 855-61-16
Żyrardów, ul. Izy Zielińskiej 36 C, Tel. (46) 854-84-85
Żyrardów, ul. Szarych Szeregów 1, Tel. (46) 855-18-38
Żyrardów, ul. Mireckiego 27, Tel. (46) 855-63-04
Żyrardów, ul. Jaktorowska 23, Tel. (46) 855-31-10

 

BANKI/BANKOMATY/KANTORY

AIG Bank Polska S.A., ul. Okrzei 16
Alior Bank S.A., ul. Okrzei 8/14
Bankomat BGŻ, ul. 1 Maja 43a
Bankomat BGŻ, ul. Okrzei 16
Bank BPH/Bankomat, Al. Partyzantów 5
Bank BPS/Bankomat, ul. Okrzei 16
Bankomat Cash4you, ul. Girarda 17
Bankomat Cash4you, ul. Legionów Polskich 61
Bankomat Cash4you, ul. 1 Maja 43
Bankomat Euronet, ul. 1 Maja 4/8
Bankomat Euronet, ul. Okrzei 19
Bankomat Euronet, ul. Okrzei 35
Bankomat Euronet, ul. Okrzei 37
Bankomat Euronet, ul. Skrowaczewskiego 27
Bankomat Euronet, ul. Skrowaczewskiego 68
Bankomat ING BS, ul. Okrzei 29
Bankomat Kredyt Bank, ul. 1 Maja 41
Bank Millennium/Bankomat, ul. Okrzei 16
Bankomat MR Bank SA, ul. Hiellego 2
Bankomat MR Bank SA, ul. Sikorskiego 28k
Bankomat Pekao SA, ul. 1 Maja 11
Bankomat Pekao SA, Pl. Jana Pawła II 1
Bankomat PKO BP, ul. K. Pałaca 76
Bankomat PKO BP, ul. Wittenberga  1
Bankomat Pekao SA, ul. Zielińskiej 22
Bankomat SKOK24, ul. Okrzei 18/14

Kantor
Żyrardów, ul. Wysockiego 28
Tel. (46) 855-03-70

 

APTEKI

Apteka
Żyrardów, ul. Wittenberga 3
Tel.: (46) 856-18-36

„Apteka pod różą”
Żyrardów, ul. Limanowskiego 30 (pawilon M Szpitala ZOZ)
Tel.: (46) 855-44-90

Apteka Irena Kryczka Zbigniew Tomaszewski S.C.
Żyrardów, ul. Limanowskiego 49a
Tel. (46) 854-22-88

Apteka
Żyrardów, ul. Limanowskiego 51 G
Tel,: (46) 855-44-26

Apteka Novum
Żyrardów, ul. 1 Maja 43
Tel.: (46) 854-27-92

Apteka mgr farm. Józef Jurczyk
Żyrardów, ul. 1 Maja 50
Tel.: (46) 855-35-47

Apteka Mgr Farm Alina Zalewska
Żyrardów, ul. Okrzei 16
Tel. (46) 855-44-67

Apteka „Vitaminka”
Żyrardów, ul. Okrzei 51 B
Tel.: (46) 855-17-38; 601 310 288

Apteka Cerera
Żyrardów ul. Okrzei 51 C
Tel.: 895-53-19

Apteka mgr J. Kuśmirek, B. Kuśmirek
Żyrardów, ul. Skłodowskiej 14
Tel. (46) 855-33-92; (46) 855-62-22

Apteka Viola S.C.
Żyrardów, ul. Polskiej Organizacji Wojskowej 20/24
Tel.: (46) 855-67-22;

Apteka
Żyrardów, Al. Partyzantów 6
Tel.: (46) 855-31-39

Apteka Prywatna Mgr Farm Dorota i Jacek Tokarscy S.C.
Żyrardów, Al. Partyzantów 11/13
Tel. (46) 855-64-04

Apteka Medica Zofia Stalińska
Żyrardów, ul. De Girarda 5
Tel. (46) 855-99-77

Andrzej Staliński Apteka Eskulap
Żyrardów, ul. De Girarda 17
Tel. (46) 855-71-35

Apteka Katarzyna Kanicka
Żyrardów, ul. Skrowaczewskiego 21
Tel. (46) 854-87-47

Euro Apteka
Żyrardów, ul. Skrowaczewskiego 27
Tel. (46) 854-81-42

 

KOŚCIOŁY/WYZNANIA

Parafia rzymskokatolicka p.w. Matki Bożej Pocieszenia
Żyrardów, ul. Narutowicza 30
Tel. (46) 855-33-97; fax. (46) 855-32-49

Parafia rzymskokatolicka pw. Świętych Cyryla i Metodego
Żyrardów, ul. Salezjańska 7
Tel. (46) 858-00-47 fax. (46) 855-97-34

Parafia rzymskokatolicka p.w. Św. Karola Boromeusza
Żyrardów, ul. Kościelna 12
Tel. (46) 855-32-91; fax. (46) 855-32-91

Parafia rzymskokatolicka p.w. Wniebowstąpienia Pańskiego
Żyrardów, ul. Żeromskiego 7
Tel./fax. (46) 856-39-29

Parafia Ewangelicko-Augsburska
Żyrardów, ul. Żeromskiego 7 C
Tel./ fax. (46) 855-10-68

Kościół Chrześcijan Baptystów
Żyrardów, ul 1-go Maja 112
Tel. (46) 855-61-31

 

Powiązane:

Żyrardów - historia i zabytki
Żyrardów - przyroda
Żyrardów - szlaki
Żyrardów - kultura
Żyrardów - sport i rekreacja
Żyrardów - noclegi
Żyrardów - gastronomia
Żyrardów - legendy
Żyrardów - przydatne adresy

Do góry






LOKALIZACJA

Obiekty

Miejscowość

.

Przedsięwzięcie współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego