FanPage FacebookKanał YouTube

Skąd pochodzi nazwa Pisia-Gągolina?

Pisia-Gągolina, zwana dawniej Radziejówką, to rzeka o długości około 45 km, która przepływa przez kilka miejscowości na Mazowszu Zachodnim: Grzegorzewice, Radziejowice, Korytów, Żyrardów, Wiskitki, Kaski a następnie wpływa do Bzury. 

Skąd jej malownicza nazwa? Pierwsza część nazwy pochodzi pochodzi najprawdopodobniej od słowa "pisa", zapożyczonego z języka staropruskiego, które oznaczało "ciek wodny" lub "płynącą wodę". Druga część podobno pochodzi od nazwy rodzaju kaczki, bądź po prostu od "gęgania".

Legenda o herbie Bogoria Grodziska Mazowieckiego

Dawno, dawno temu król Bolesław Śmiały toczył bitwę zaciekłą z Tatarami. W boju wyróżniał się męstwem pułkownik Bogoria. Otrzymał on od przec...

Legenda o nadaniu praw miejskich Grodzisku Mazowieckiemu

Przez wieś Grodzisko wiodła tzw. droga królewska (jeździli nią królowie na łowy do puszczy jaktorowskiej). Biło przy niej źródełko dające ...

Jeńcy tureccy wykopali Stawy Goliana

Podanie głosi, że Stawy Goliana zostały wykopane przez jeńców tureckich przywiezionych spod Wiednia przez Wojciecha Mokronoskiego. Obecnie jest to miejsce od...

Jedyna w Polsce Galeria Instrumentów Folkowych w Grodzisku Mazowieckim

W stałej ekspozycji można obejrzeć nietypowe instrumenty i zabawki muzyczne - to jedyny w Polsce (a może i w Europie) zbiór około 1000 instrumentów, ...

Jak wybudowano Kościół p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Żyrardowie?

Legenda głosi, że pracownicy fabryki lnu w Żyrardowie pragnęli mieć jeden duży kościół, żeby wszyscy mogli się w nim pomieścić. W związku z tym w ce...

Tradycja ślubnych zdjęć przy willi Dittrichów w Żyrardowie – miejsca tragicznej miłości K. Dittricha

Legenda głosi, że Karol Dittrich Junior w swojej willi w parku posiadał wyjątkową salę postrzeganą jako swoistego rodzaju sanktuarium. Nikomu nie wolno było do ...

Tragiczna śmierć mieszkańców „Strasznego Dworu” w Żyrardowie

W latach 1867-1871 Karol Dittrich wybudował Pałacyk Tyrolski dla swojego zięcia Ludwika Marcellina - jednego z dyrektorów fabryki, który zamieszkał w ...

Tajemnicze przejścia podziemne pod Żyrardowem

Ciekawostką żyrardowską są istniejące pod miastem kanały, które niegdyś służyły jako kanały wodne potrzebne do produkcji i obróbki lnu. Ciągn...

Szalone hobby Dittricha – właściciela Zakładów Lniarskich w Żyrardowie

Karol August Dittrich był bardzo surowym właścicielem fabryki. Paweł Hulka-Laskowski w swojej książce „Mój Żyrardów” pisał, że pewnym...

Potarcie kolanem kolumny zapewni pieniądze i szczęście

W jednym z pofabrycznych obiektów na żyrardowskim Bielniku – budynku byłej drukarni, gdzie obecnie funkcjonuje Sklep Wokulskiego, znajduje się żeliwna ...

Żyrardów - Miastem Premierów?

O Żyrardowie mówi się żartobliwie „Miasto Premierów”. Zarówno obecny Wicepremier Waldemar Pawlak, jak i były premier Polski –...

Najpotężniejszy Zakład Lniarski w Europie

Żyrardów za czasów Dittrichów w XIX w. był najpotężniejszym w Europie ośrodkiem przemysłu lniarskiego. Zatrudniająca 9 tys. pracownikó...

Żyrardów odkryciem turystycznym ostatnich lat

Żyrardowska Starówka (zabytkowa XIX-wieczna osada fabryczna) na przestrzeni kilku ostatnich lat zyskała dużą renomę w dziedzinie turystyki i rewitalizacji, ...

Jedna z najdłuższych zjeżdżalni w Polsce

W kompleksie sportowym AQUA ŻYRARDÓW, na pływalni miejskiej, znajduje się 123-metrowa zjeżdżalnia, która należy do jednych z najdłuższych w całej...

Najstarszy chór na Mazowszu

Towarzystwo Śpiewacze „Lira” to najstarszy chór na Mazowszu z ponad 150-letnią tradycją, który osiąga duże sukcesy na arenie krajowej. Dn...

Osada fabryczna w Żyrardowie to ponad 70 ha żywego skansenu

W 95% zachowała się do dzisiejszych czasów pierwotna zabudowa osady żyrardowskiej, która obecnie sprawuje te same funkcje co ponad 100 lat temu. Szpita...

Skąd pochodzi nazwa Żyrardów?

Nazwa Żyrardów pochodzi od nazwiska francuskiego inżyniera Filipa de Girarda – pierwszego dyrektora technicznego Zakładów Lniarskich. Jest on wyn...

Pierwszy masowy strajk na ziemiach Polski

Jedną z ważniejszych dat w dziejach Żyrardowa i historii Polski był 23 kwietnia 1883 r. Tego dnia miał miejsce pierwszy masowy strajk na ziemiach polskich - 245 ro...

Jedyna w Europie zachowana osada przemysłowa z przełomu XIX i XX wieku

Powszechnie uważa się, iż zabytkowe centrum Żyrardowa jest jedynym w Europie, zachowanym w całości, zespołem urbanistyczno-architektonicznym miasta przemysłoweg...

Ponad 600 zabytków na terenie Żyrardowa

W gminnej ewidencji zabytków wpisanych jest obecnie 371 zabytków nieruchomych, z czego 201 wpisanych jest do rejestru zabytków, w tym m.in. 26...

Żyrardów i Grodzisk Mazowiecki na trasie I linii kolejowej w Polsce

Przełomowym wydarzeniem okazało się uruchomienie pierwszego odcinka Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej ze stacją w Żyrardowie oraz w Grodzisku Mazowieckim, ot...

Zbiornik wodny na dachu 5-kondygnacyjnego budynku

Budynek Nowej Przędzalni w Żyrardowie wybudowany w latach 1910-1914 był jednym z najnowocześniejszych i największych budynków fabryki żyrardowskiej, a zara...

Ponad 170-letnia tradycja lniarstwa w Żyrardowie

Jedyną w Żyrardowie fabryką, która od ponad 170 lat kontynuuje tradycje lniarstwa jest „Żyrardów. Fabryka Lnu”, w której 40 o...

Żyrardowski Rekord Guinnessa na najdłuższy obrus lniany

W dniu 15 czerwca 2009 r. w Żyrardowie pobito rekord Guinnessa na najdłuższy obrus na świecie. Żyrardowska fabryka lniarska utkała 1150-metrowy obrus lniany...

Konfekcja Magdy Gessler w stylizowanym na XIX-wieczny sklepie wprost z „Lalki” Bolesława Prusa

W sąsiedztwie „Żyrardów.Fabryka Lnu” znajduje się Sklep Wokulskiego, który jest jedną z atrakcji turystycznych na obszarze poprzemys...

Żyrardowskie korzenie mistrzów kolarstwa

Na torze kolarskim w Żyrardowie swoje kariery sportowe zaczynali m.in. G. Jaroszewski ‑ wicemistrz i brązowy medalista mistrzos...

Dwie świątynie różnych wyznań na jednym terenie w Żyrardowie

Pewnym ewenementem w skali kraju, a nawet Europy jest istnienie w Żyrardowie na jednym terenie dwóch świątyń: rzymskokatolickiej (Kościół p.w. Wnieb...

Pierwszy w Europie park publiczny dla klasy robotniczej w Żyrardowie

Przed wieloma laty na terenie Żyrardowa istniał tzw. Park na Rudzie, po którym obecnie został jedynie mały skwer przy dworcu kolejowym. Był to park o powier...

Henryk Sienkiewicz odwiedził Żyrardów

W 1903 r. Henryk Sienkiewicz zwiedził Żyrardów i Zakłady Lniarskie. W dodatku do Tygodnika Ilustrowanego przedstawił tekst, w którym zachwalał sobie ...

Mszczonów - jedno z najstarszych miast na Mazowszu

Mszczonów jest jednym z najstarszych miast na Mazowszu. Prawa miejskie nadał mu 22.03.1377 r. książę mazowiecki Ziemowit III. Mszczonów od początku s...

Skąd pochodzi nazwa wsi Ciemno-Gnojna?

Właśnie w tamtych okolicach miało podobno kiedyś dojść do bitwy, w trakcie której Jan III Sobieski rozbił podjazd tureckiej armii. Zwycięstwo Polak&oacut...

Pobyt Jana III Sobieskiego w Mszczonowie

Jan III Sobieski pojawia się w miejscowych opowieściach przy okazji swego pochodu na Wiedeń. Prawdopodobnie zatrzymał się na krótki popas na skraju miasta p...

Cudowne samoodnawianie się obrazów z wizerunkiem Matki Bożej w Mszczonowie

Kiedyś na  krzyżu  stojącym  przy skrzyżowaniu  ulic Tarczyńskiej i Dworcowej w Mszczonowie ktoś zawiesił obraz  przedstawiający Matkę...

Zagadkowy ślad stopy na głazie w Osuchowie

Tuż przy zabytkowym kościele parafialnym w Osuchowie – Kościele p.w. Św. Stanisława, Biskupa i Męczennika, znajduje się kamień, na którym widać od...

Butelka wina zamurowana w Ratuszu Mszczonowskim

Jeszcze przed wojną na mszczonowskim rynku stał okazały ratusz, wybudowany na początku XIX w. Akt erekcyjny pod jego budowę wmurowano w 1825 r., a razem z nim kilka ówczesnych monet i b...

Mściwy czy sprawiedliwy mszczonowski Ratusz?

Przepiękny budynek był prawdziwą ozdobą przedwojennego Mszczonowa. Spalony podczas kampanii wrześniowej podczas II w. ś., mimo swych okaleczeń, jeszcze przez nie...

Znaleziono szczątki najstarszej mszczonowianki

W lipcu 1996 r. na jednej z posesji w pobliżu Urzędu Miejskiego odnaleziono szkielet kobiety. Wiadomość ta, wzbudzając wiele emocji obiegła miasto w ekspresowym t...

W okolicach Mszczonowa ukryta jest broń

Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. Mszczonów był dwukrotnie zajmowany przez oddziały Wehrmachtu. Jak twierdzą niektórzy z mszczonowian pamiętający...

Polodowcowe pamiątki, czyli najstarsze zabytki ziemi mszczonowskiej

Mało kto wie, że w odległości około 15 km od Mszczonowa, w położonych przy trasie katowickiej Zawadach znajduje się olbrzymia polodowcowa pamiątka. Głaz narzu...

Historia nowej szkoły i starego pocisku w Mszczonowie

Ostatnie dziesięciolecie XX stulecia w Mszczonowie obfitowało w uroczystości wmurowywania kamieni węgielnych. Jeden z nich - ozdobna gilza pod budowę gimnazjum (11...

Kolosalne pieniądze dla mszczonowskiego stypendysty

Doktor Jan Józefecki natrafił na ciekawy dokument świadczący o tym, iż przyznawanie stypendiów dla szczególnie uzdolnionych młodych ludzi ma w...

Kościół w Lutkówce przywieziony ze Wschodu?

Atutem tej niewielkiej wsi położonej w odległości 14 km na wschód od Mszczonowa oprócz pięknych lasów jest zabytkowy modrzewiowy kośció...

Odkryty majątek króla Jana Kazimierza w podmszczonowskiej wsi Czekaj

W 1962 r. jeden z rolników podmszczonowskiej wsi Czekaj podczas orki na polu, przypadkowo natknął się na naczynie pełne monet. Dopiero przybyli na miejsce dz...

Znaleziono osadę starszą od Biskupina

Pierwszego kwietnia w lokalnym radiu wyemitowano prima aprillisową informację, że w Mszczonowie odnaleziono pozostałości zabudowań, które są starsze od Bi...

Ślady osadnictwa w Puszczy Mariańskiej sięgają już VI wieku

Zostały potwierdzone ślady osadnictwa z VI w. na terenie wsi Żuków. W latach 70-tych natrafiono na ślady cmentarzyska urn popielcowych. Można przypuszczać,...

Pierwszy student Uniwersytetu Jagiellońskiego

W roku 1414 na Uniwersytecie Jagiellońskim został zarejestrowany pierwszy mieszkaniec Gminy Puszcza Mariańska – Andrzej z Kamiona.

Ojciec Marii Skłodowskiej-Curie dyrektorem Osady w Studzieńcu

W roku 1876 z funduszy społecznych Towarzystwa Osad Rolniczych utworzono w Studzieńcu Osadę Rolniczo-Rzemieślniczą, która w 1931 r. została przemianowana n...

Józef Piłsudski honorowym członkiem gminy Puszcza Mariańska

Dnia 17 październik 1928 r. Marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu nadano honorowe członkostwo Gminy.

Liceum w Puszczy Mariańskiej w przytułku dla dziewcząt

Tzw. „Czerwoniak” został zbudowany w połowie lat 80-tych XIX w. ze składek społecznych w miejscu królewskiej leśniczówki. Był to pierwsz...

Sen o wiedeńskiej Wiktorii

Dnia 10 sierpnia 1683 r. król Jan III Sobieski zatrzymał się w klasztorze w Puszczy Mariańskiej w drodze pod Wiedeń. Wedłu...

Aleja lipowa w Radziejowicach jako zadośćuczynienia zdrady

Szpaler drzew – aleja lipowa, ciągnie się od kościoła parafialnego do pałacu, a dalej jeszcze wzdłuż traktu śląskiego, aż do trasy Warszawa – Kato...

Przyczyna Potopu Szwedzkiego

Za niespełnione ambicje, a także nieotrzymane urzędy i godności, jak i przede wszystkim za zdradę żony – Elżbiety Słuszczanki z królem Janem Kazimi...

Strasząca Biała Dama w Radziejowicach

Ludowa legenda mówi o tym, że Michał Radziejowski – ostatni z rodu Radziejowskich zamknął jedną ze swoich porzuconych kochanek w lochu pod wieżą, gd...

Otrucie ostatnich książąt mazowieckich

Miejscowe legendy podają, że najprawdopodobniej Katarzyna Radziejowska – córka wojewody płockiego Jędrzeja Radziejowskiego przyczyniła się do otrucia...

Henryk Sienkiewicz stałym bywalcem Radziejowic

W roku 1982 Henryk Sienkiewicz przyjeżdżał na tereny obecnej Gminy Radziejowice, żeby polować na zające. Podania miejscowe głoszą, że w przerwach zalecał się...

W Kuklówce Zarzecznej powstały pierwsze odcinki „Domu” oraz „Polskich dróg”

W Muzeum Lwowa i Ziemi Południowowschodniej w pobliżu Radziejowic znajduje się maszyna do pisania, na której Jerzy Janicki napisał pierwsze odcinki „Po...

Guzów – miejsce urodzenia kompozytora Kleofasa Michała Ogińskiego

W Guzowie urodził się Kleofas Michał Ogiński - wybitny polski kompozytor, twórca m.in. „Pożegnania z ojczyzną”. W roku 1788 został odznaczony ...

Początki sadzenia ziemniaków w Polsce w okolicach Guzowa

Ciekawostką jest fakt, że w okolicach Guzowa po raz pierwszy w historii Polski podjęto wysiłek sadzenia i zbioru ziemniaków.

Pałac w Guzowie scenerią dla serialu Ekstradycja

W zespole pałacowo-parkowym w Guzowie, w Pałacu Sobańskich, kręcone były sceny do różnych filmów, w tym m.in. do Ekstradycji, Klucznika (film Wojcie...

Cudowny obraz Św. Rodziny w Medniewicach

Tradycja ludowa podaje, iż w roku 1674 pobożny gospodarz dworski Jakub Trojańczyk kupił drzeworyt Św. Rodziny na odpuście w Studzianie koło Tomaszowa Mazowieckie...

Biskup Alojzy Orszulik honorowym obywatelem Gminy Wiskitki

Dnia 23 września 1996 r. biskup Alojzy Orszulik  - były biskup łowicki otrzymał Tytuł Honorowego Obywatela Gminy Wiskitki. W roku 2010 został odznaczony Orde...

Miedniewice rodzinnym miastem kardiochirurga Zbigniewa Religi

Dnia 16 grudnia 1938 r. w miejscowości Miedniewice w gminie Wiskitki urodził się Zbigniew Religa – polski kardiochirurg i polityk, który dokonał pierws...

Sceneria do serialu Ranczo w dworku we wsi Sokule

We wsi Sokule znajduje się parterowy dworek, który został zbudowany na przełomie XVII / XVIII w. Ciekawostką jest fakt, że w jego wnętrzach kręcono sceny ...

Autorka „Nocy i dni” częstym gościem Dworu w Grzegorzewicach

Maria Dąbrowska – znana polska pisarka, autorka m.in. powieści „Noce i dnie”, na podstawie których nakręcono film, często odwiedzała Grzeg...

Grób Józefa Chełmońskiego na cmentarzu we wsi Żelechów

Na zabytkowym cmentarzu w Żelechowie pochowany jest Józef Chełmoński - wybitny malarz, pejzażysta, przedstawiciel realizmu w Polsce. Jego największe dzieła...

Skąd pochodzi nazwa Żabia Wola?

Jeszcze kilkanaście lat temu istniejącą osadę otaczało kilka bardzo dużych stawów, których w większości obecnie już nie ma. Każdego wieczoru zam...

Znamienite osobistości gośćmi Dworu w Żabiej Woli

W żabiowolskim dworku przed II w. ś. bywał Władysław Sikorski – generał broni Wojska Polskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych oraz premier Rz...

Legenda o powstaniu kościoła w Żelechowie

Jedna z legend o kościele związana jest z trzema braćmi Łebskimi, z których dwóch było wielkimi walecznymi rycerzami. Natomiast trzeci z nich - bardz...

Legenda o Herbie Rogala w Żabiej Woli

Rogala to herb przywieziony z Niemiec przez rodzinę Bibersteinów – czerwony róg jeleni na białym tle. Przedstawiciel tego rodu, młody rycerz Bibe...






LOKALIZACJA

Obiekty

Miejscowość

.

Przedsięwzięcie współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego